Bộ Công an đã trình Chính phủ dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự, trong đó có các đề xuất quan trọng nhằm mở rộng diện áp dụng án treo và cho phép tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số tội phạm kinh tế. Dự thảo này dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào tháng 8 và thông qua vào tháng 10 năm 2026.
Diễn biến chi tiết
Dự thảo sửa đổi tập trung vào Điều 65 của Bộ luật Hình sự, đề xuất mở rộng các trường hợp được hưởng án treo. Cụ thể, người bị xử phạt tù không quá 3 năm có thể được hưởng án treo với thời gian thử thách từ 1 đến 5 năm, dựa trên nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ. Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất cho phép người bị xử phạt tù không quá 5 năm cũng có thể được hưởng án treo. Trong trường hợp này, Tòa án sẽ quyết định mức tiền người bị kết án phải nộp để thay thế hình phạt tù và ấn định thời gian thử thách từ 1 đến 2 năm.
Bên cạnh đó, Bộ Công an cũng đề xuất quy định về việc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự tối đa 3 năm đối với một số tội phạm kinh tế, nhằm tạo điều kiện cho các đối tượng này khắc phục hậu quả đã gây ra.
Tác động & Nhận định
Các đề xuất này có thể có tác động đáng kể đến hệ thống pháp luật hình sự và môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Việc mở rộng diện án treo và cho phép nộp tiền thay thế hình phạt tù có thể làm giảm áp lực cho hệ thống nhà tù và mang lại cơ hội hòa nhập cộng đồng cho người phạm tội, đặc biệt là trong các vụ án kinh tế không quá nghiêm trọng. Đối với các tội phạm kinh tế, quy định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để khắc phục hậu quả có thể khuyến khích việc bồi thường thiệt hại và giảm thiểu gánh nặng cho nhà nước trong quá trình thi hành án. Tuy nhiên, việc áp dụng cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tính răn đe và công bằng của pháp luật, tránh tạo ra kẽ hở cho các hành vi trục lợi.