Bộ Công Thương đã đề xuất một dự thảo quan trọng nhằm tái cấu trúc toàn diện thị trường xăng dầu, hướng tới mục tiêu tinh gọn các khâu trung gian. Đề xuất này bao gồm việc bãi bỏ mô hình tổng đại lý và khâu dịch vụ xăng dầu, đồng thời sáp nhập các đại lý bán lẻ vào hệ thống thương nhân phân phối để tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Diễn biến chi tiết
Theo Bộ Công Thương, hệ thống phân phối xăng dầu hiện tại đang đối mặt với nhiều bất cập, đặc biệt là sự quá nhiều tầng nấc trung gian. Điều này không chỉ làm tăng chi phí mà còn gây khó khăn trong việc kiểm soát dòng hàng và xác định trách nhiệm khi thị trường biến động. Tình trạng mua bán lòng vòng, găm hàng và vi phạm quy định về tồn kho, dự trữ tại một số thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về cải tổ.
Để giải quyết những vấn đề này, dự thảo Nghị định Kinh doanh xăng dầu đề xuất tinh gọn chuỗi cung ứng, chỉ còn ba khâu chính:
- Tạo nguồn: Doanh nghiệp sản xuất, bao tiêu và thương nhân đầu mối.
- Phân phối: Thương nhân phân phối (tích hợp cả bán buôn và bán lẻ).
- Bán lẻ: Đến người tiêu dùng.
Đồng thời, quan hệ giữa thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối cũng sẽ được định hình lại. Nếu thương nhân phân phối làm đại lý hoặc nhận quyền của một thương nhân đầu mối, họ sẽ chỉ được nhập hàng từ đầu mối đó và hoạt động trong một hệ thống quản lý thống nhất. Ngược lại, nếu hoạt động độc lập, thương nhân phân phối sẽ có quyền lựa chọn nguồn hàng phù hợp.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này dự kiến sẽ có tác động đáng kể đến toàn bộ ngành xăng dầu Việt Nam. Việc tinh gọn chuỗi cung ứng có thể giúp giảm chi phí trung gian, nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch hóa thị trường. Đối với người tiêu dùng, điều này có khả năng dẫn đến giá xăng dầu ổn định hơn và giảm thiểu tình trạng khan hàng cục bộ. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành, đặc biệt là các tổng đại lý và đại lý bán lẻ hiện hữu, sẽ cần có kế hoạch điều chỉnh và thích nghi với cơ cấu mới. Sự thay đổi này cũng đặt ra thách thức trong việc đảm bảo cạnh tranh lành mạnh và tránh tạo ra các thế độc quyền trong khâu phân phối.