Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội. Theo đề xuất, các đối tượng lao động phi chính thức như lái xe công nghệ, shipper, bán hàng online, cộng tác viên, nhân viên đại lý bảo hiểm sẽ thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện với phương thức đóng linh hoạt, thay vì BHXH bắt buộc.
Diễn biến chi tiết
UBND TP Hải Phòng và Sở Nội vụ TP.HCM đã đề nghị mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội, đặc biệt là khu vực lao động phi chính thức và lao động nền tảng số. Tương tự, Sở Nội vụ các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh và UBND TP Đà Nẵng cũng khuyến nghị nghiên cứu mở rộng diện bao phủ BHXH bắt buộc cho các nhóm lao động khác như hướng dẫn viên du lịch thời vụ, người lao động trên nền tảng số và môi giới bất động sản.
Tuy nhiên, Bộ Nội vụ phản hồi rằng việc chuyển các đối tượng này sang BHXH bắt buộc sẽ khiến họ không còn được hưởng các chính sách hỗ trợ dành cho người tham gia BHXH tự nguyện. Hơn nữa, phương thức đóng của BHXH bắt buộc không đảm bảo tính linh hoạt phù hợp với đặc thù công việc của nhóm lao động này. Do đó, cơ quan soạn thảo quyết định chưa tiếp thu nội dung mở rộng diện bao phủ BHXH bắt buộc vào dự thảo luật và sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để tăng khả năng tiếp cận BHXH tự nguyện.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này cho thấy nỗ lực của Nhà nước nhằm mở rộng độ bao phủ an sinh xã hội đến nhóm lao động phi chính thức, vốn chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế. Việc duy trì phương thức BHXH tự nguyện linh hoạt sẽ giúp nhóm đối tượng này dễ dàng tham gia hơn, phù hợp với thu nhập và tính chất công việc biến động. Điều này có thể ổn định xã hội và giảm gánh nặng cho hệ thống phúc lợi công cộng về lâu dài. Tuy nhiên, việc không đưa vào diện bắt buộc có thể hạn chế mức độ tham gia và quyền lợi của người lao động so với BHXH bắt buộc.