Ngày 28/10, tại phiên thảo luận Kỳ họp thứ 2, các đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Trọng tâm thảo luận xoay quanh việc xác định doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường, đặc biệt trong môi trường kinh tế số.
Ngưỡng thị phần 10% và thách thức kinh tế số là gì?
Theo quy định hiện hành của Luật Cạnh tranh, doanh nghiệp được xác định thống lĩnh thị trường nếu có thị phần từ 30% trở lên hoặc có sức mạnh thị trường đáng kể. Tuy nhiên, dự thảo mới bổ sung quy định: nếu thị phần dưới 10%, doanh nghiệp sẽ không bị coi là thống lĩnh dù có sức mạnh thị trường đáng kể.
Theo cơ quan báo chí, đại biểu Trần Mạnh Huy (đoàn TP Đà Nẵng) đề nghị làm rõ căn cứ chọn con số 10%. Ông cho rằng trong nền kinh tế số, thị phần không phản ánh hết quyền lực chi phối khi doanh nghiệp kiểm soát dữ liệu, công nghệ hay hệ sinh thái lớn. Do đó, không nên để một con số cố định tạo kẽ hở cho hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh.
Đại biểu Nguyễn Đặng Ân (đoàn Lạng Sơn) và đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) cũng đề xuất làm rõ phương pháp xác định thị phần qua số lượng và giá trị giao dịch số, đồng thời chuẩn hóa dữ liệu tính toán, loại trừ giao dịch hủy, hoàn trả hoặc trùng lặp trong nhóm liên kết.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng giải trình việc sửa đổi nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn kinh doanh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người dân.
Tác động tới nhà đầu tư
Quy định mới về luật cạnh tranh có thể tác động trực tiếp tới chiến lược mở rộng và M&A của các doanh nghiệp lớn:
- Nhóm doanh nghiệp công nghệ và thương mại điện tử: Các đơn vị sở hữu nền tảng số lớn cần theo dõi sát khung pháp lý về dữ liệu và giao dịch để tránh rủi ro vi phạm vị trí thống lĩnh thị trường.
- Hoạt động thâu tóm và sáp nhập (M&A): Việc làm rõ cách tính thị phần của nhóm doanh nghiệp liên kết sẽ ảnh hưởng đến việc xét duyệt các thương vụ tập trung kinh tế lớn trong tương lai.