Chính phủ vừa trình Quốc hội dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa vào ngày 17/10/2026, đề xuất cho phép hộ kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được lựa chọn tính thuế theo lợi nhuận hoặc theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Dự thảo đề xuất áp dụng cơ chế tự chọn này ngay từ kỳ tính thuế năm 2026, dù luật dự kiến có hiệu lực toàn diện từ ngày 1/7/2027.
Đề xuất mới thay đổi cách tính thuế ra sao?
Theo số liệu từ Bộ Tài chính, cả nước hiện có hơn 2,69 triệu hộ kinh doanh đạt doanh thu năm dưới 10 tỷ đồng, chiếm tới 99,98% tổng số hộ kinh doanh. Do đó, chính sách mới sẽ tác động sâu rộng đến phần lớn khu vực kinh tế tư nhân.
- Nhóm doanh thu từ 1 tỷ đến 10 tỷ đồng: Được quyền chọn nộp thuế theo doanh thu hoặc theo lợi nhuận (thu nhập tính thuế).
- Nhóm doanh thu trên 10 tỷ đến 50 tỷ đồng: Thuộc diện bắt buộc tính thuế theo lợi nhuận.
Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, phương pháp nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm doanh thu giúp hộ kinh doanh đơn giản hóa sổ sách kế toán, giảm bớt áp lực thu thập chứng từ chi phí đầu vào và tiết kiệm chi phí thuê nhân sự kế toán. Dù vậy, các cơ sở kinh doanh vẫn phải lưu giữ hóa đơn mua hàng để chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa khi cơ quan thuế thanh tra.
Đồng quan điểm, ông Đậu Anh Tuấn, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định việc tính thuế theo lợi nhuận vốn phức tạp với các cơ sở kinh doanh nhỏ chưa có bộ máy kế toán chuyên nghiệp, do đó việc cho phép nộp theo doanh thu là giải pháp thiết thực.
Tác động tới nhà đầu tư
Quy định mới mang lại nhiều chuyển biến cho khu vực kinh tế bán lẻ và tư nhân
- Tối ưu chi phí vận hành: Hơn 2,69 triệu hộ kinh doanh vừa và nhỏ có thể chủ động lựa chọn phương án tính thuế tối ưu nhất dựa trên biên lợi nhuận thực tế của từng ngành nghề.
- Thúc đẩy minh bạch hóa: Tạo điều kiện thuận lợi để hộ kinh doanh chuyển đổi hóa đơn điện tử mà không bị áp lực nặng nề về chi phí tuân thủ kế toán phức tạp.
- Yếu tố cần theo dõi: Thời điểm áp dụng chính thức đang được Quốc hội thảo luận, cân nhắc giữa hai mốc năm 2026 hoặc năm 2027 để bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật thuế.