Một số bộ ngành, địa phương và doanh nghiệp đã kiến nghị cơ chế điều chỉnh tự động mức giảm trừ thuế thu nhập cá nhân đối với chi phí y tế và giáo dục theo biến động kinh tế, cụ thể là chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Đề xuất này nhằm khắc phục tình trạng mức giảm trừ cố định nhanh chóng lạc hậu trước sự thay đổi của giá cả và chi phí sinh hoạt.
Diễn biến chi tiết
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế được giảm trừ 23 triệu đồng mỗi năm cho chi phí y tế và 24 triệu đồng cho chi phí giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên, nhiều đơn vị, bao gồm Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, UBND TP Huế, UBND Đồng Nai và Deloitte, đã đưa ra ý kiến phản đối việc quy định con số cố định này. Các bên cho rằng việc này thiếu linh hoạt và không phản ánh đúng thực tế chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động dựa trên CPI, mức chi tiêu bình quân hoặc các chỉ số kinh tế vĩ mô khác. UBND TP Huế kiến nghị mức giảm trừ nên được tính theo một tỷ lệ tham chiếu với chỉ số như lương cơ sở hoặc giảm trừ gia cảnh. Tương tự, UBND Đồng Nai mong muốn có cơ chế điều chỉnh định kỳ để đảm bảo tính thực chất của chính sách và tăng khả năng hỗ trợ người nộp thuế, phù hợp với xu hướng quốc tế.
Tác động & Nhận định
Nếu đề xuất này được thông qua, chính sách thuế thu nhập cá nhân sẽ trở nên linh hoạt và công bằng hơn, giúp giảm gánh nặng tài chính cho người dân trước biến động của lạm phát. Việc điều chỉnh theo CPI hoặc các chỉ số kinh tế khác sẽ đảm bảo rằng mức giảm trừ luôn phản ánh đúng giá trị thực tế của chi phí y tế và giáo dục. Điều này có thể:
- Hỗ trợ tài chính tốt hơn: Người nộp thuế sẽ nhận được sự hỗ trợ thực chất hơn khi chi phí sinh hoạt tăng cao.
- Tăng tính thực chất của chính sách: Chính sách thuế sẽ không bị lạc hậu nhanh chóng theo thời gian.
- Phù hợp xu hướng quốc tế: Nhiều quốc gia cũng áp dụng cơ chế điều chỉnh tự động tương tự để đảm bảo tính công bằng.
Động thái này cho thấy sự lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ các bên liên quan, hướng tới một hệ thống thuế minh bạch và thích ứng với điều kiện kinh tế-xã hội.