Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về dự thảo nghị định mới thay thế các quy định hiện hành về kinh doanh xăng dầu, hướng tới cơ chế thị trường linh hoạt hơn. Thay vì liên Bộ điều hành định kỳ mỗi tuần, doanh nghiệp bán lẻ có thể sẽ được quyền tự quyết định giá bán dựa trên chi phí thực tế.
Đề xuất cơ chế giá theo thị trường
Theo dự thảo mới, cơ chế giá cơ sở cố định 7 ngày/lần do Liên Bộ Công Thương - Tài chính công bố sẽ được bãi bỏ. Thay vào đó, doanh nghiệp tự xác định giá bán dựa trên công thức chung bao gồm: giá mua vào, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận và các sắc thuế.
Trong đó, chi phí kinh doanh định mức ban đầu áp dụng theo mức Bộ công bố, sau đó được điều chỉnh hằng năm dựa trên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và rà soát định kỳ 3 năm một lần. Điều này đồng nghĩa với việc các cây xăng, doanh nghiệp đầu mối có thể niêm yết mức giá bán khác nhau tùy thuộc vào năng lực quản trị, tối ưu chi phí và chiến lược cạnh tranh, tương tự mô hình đang vận hành tại Mỹ, Anh và Singapore.
Tác động & Nhận định
Việc chuyển dịch sang cơ chế thị trường mang lại nhiều tín hiệu tích cực cho ngành phân phối năng lượng:
- Gia tăng tính cạnh tranh: Các doanh nghiệp lớn có chuỗi cung ứng tối ưu sẽ có lợi thế cạnh tranh về giá và dịch vụ, hạn chế tình trạng đứt gãy nguồn cung do bán dưới giá vốn.
- Minh bạch biên lợi nhuận: Các doanh nghiệp đầu mối và phân phối niêm yết như PLX hay OIL sẽ chủ động hơn trong quản lý biên lợi nhuận ròng, giảm rủi ro trích lập từ biến động điều hành giá.