Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định cơ chế hoạt động và tài chính đặc thù cho Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR). Theo đó, VNR có thể được chấp thuận làm nhà đầu tư các dự án xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ thương mại và văn phòng trong phạm vi ga đường sắt và đất dành cho đường sắt gắn với ga, mà không cần trải qua quy trình đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Diễn biến chi tiết
Dự thảo nghị định nêu rõ, trong trường hợp được Nhà nước giao quản lý, bảo trì, tổ chức vận hành và khai thác kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, VNR sẽ được phép thực hiện các dự án đầu tư xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ thương mại và văn phòng tại các ga đường sắt. Việc lựa chọn nhà đầu tư được đề xuất thực hiện theo hình thức chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư, nằm trong các trường hợp không phải đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Cơ sở pháp lý cho đề xuất này đến từ Luật Đường sắt năm 2025, cho phép xây dựng công trình kinh doanh dịch vụ thương mại, văn phòng tại ga đường sắt. Đồng thời, Luật Đất đai năm 2024 cũng định nghĩa rõ đất dành cho đường sắt bao gồm đất xây dựng công trình dịch vụ liên quan đến vận tải và các công trình kinh doanh dịch vụ thương mại khác trong phạm vi đất xây dựng kết cấu hạ tầng đường sắt. Loại đất này sẽ được Nhà nước cho thuê và thu tiền thuê đất hàng năm.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này nhằm thúc đẩy việc khai thác hiệu quả quỹ đất và tài sản tại các ga đường sắt, tạo thêm nguồn thu cho VNR và góp phần phát triển hạ tầng đường sắt. Nếu được thông qua, cơ chế này có thể giúp VNR chủ động hơn trong việc triển khai các dự án thương mại, văn phòng, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và khả năng tự chủ tài chính. Tuy nhiên, việc không thông qua đấu giá hay đấu thầu cũng có thể đặt ra vấn đề về tính minh bạch và cạnh tranh, cần có các quy định chặt chẽ để đảm bảo công bằng và tránh thất thoát nguồn lực. Điều này có thể tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư khác hợp tác với VNR trong tương lai.