Tại tọa đàm tổ chức ngày 16/11/2026, TS Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách vĩ mô thuộc Trường Đại học VinUni, đã đề xuất giải pháp chứng khoán hóa nợ xấu qua Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) nhằm hạ lãi suất cho vay bền vững.
Theo đưa tin từ cơ quan báo chí, chuyên gia cho rằng muốn hạ lãi suất thì mấu chốt là phải giảm chi phí dự phòng rủi ro cho các ngân hàng thương mại, đồng thời giải quyết bốn điểm nghẽn lớn trong hệ thống tài chính.
Giải pháp chứng khoán hóa nợ xấu được đề xuất ra sao?
Theo TS Nguyễn Tú Anh, chi phí dự phòng rủi ro nợ xấu khiến lãi suất cho vay bị đẩy lên cao. Cụ thể, khi khoản vay chuyển từ nhóm 2 sang nhóm 3, tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể tăng từ 5% lên 20%, và vọt lên 50% nếu chuyển xuống nhóm 4.
Để giải phóng áp lực này, ông đề xuất học hỏi kinh nghiệm quốc tế bằng cách chứng khoán hóa các khoản nợ xấu qua VAMC. Cụ thể, khối nợ xấu có thể được phân tách thành các nhóm rủi ro (tranche) khác nhau để bán trên thị trường đại chúng:
- Chứng khoán loại 1: Thuộc ngưỡng thu hồi khoảng 70%, gần như an toàn tuyệt đối, phù hợp với nhà đầu tư tìm kiếm sự ổn định.
- Chứng khoán loại 2: Thuộc ngưỡng thu hồi từ 50% đến 70%.
- Chứng khoán loại 3: Tỷ lệ rủi ro cao, có thể mất vốn nhưng đi kèm lợi nhuận tiềm năng lớn.
Bên cạnh đó, chuyên gia chỉ ra các điểm nghẽn khác cần tháo gỡ gồm: đẩy mạnh giải ngân tiền gửi nhàn rỗi của Kho bạc Nhà nước để bổ sung thanh khoản cho nền kinh tế, và phát triển thị trường trái phiếu nhằm giảm thiểu rủi ro chênh lệch kỳ hạn khi khoảng 80% nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Tác động tới nhà đầu tư
- Cổ phiếu ngân hàng: Nếu cơ chế chứng khoán hóa nợ xấu được triển khai, gánh nặng trích lập dự phòng rủi ro của các ngân hàng thương mại sẽ giảm bớt, giúp tối ưu hóa chi phí vốn và cải thiện biên lợi nhuận.
- Thị trường nợ và đầu tư: Mở ra một phân khúc tài sản đầu tư mới với các mức lợi suất và rủi ro phân hóa rõ rệt cho các tổ chức tài chính và nhà đầu tư cá nhân trên thị trường vốn đại chúng.
- Rủi ro theo dõi: Cần theo dõi khung pháp lý quản lý chứng khoán phái sinh từ nợ xấu và năng lực định giá tài sản đảm bảo nhằm tránh rủi ro lan truyền trên thị trường tài chính.