Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi), trong đó có đề xuất ngăn chặn xuất cảnh đối với cá nhân, doanh nghiệp nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên. Đề xuất này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, lo ngại về tác động tiêu cực đến quyền tự do đi lại và hoạt động kinh doanh.
Diễn biến chi tiết
Dự thảo Luật Quản lý thuế mới quy định cấm xuất cảnh đối với người nộp thuế đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, bao gồm cả trường hợp cá nhân và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế. Đáng chú ý, ngưỡng nợ thuế để áp dụng biện pháp này được đề xuất là từ 1 triệu đồng, một con số khá nhỏ so với tổng số thuế phải nộp của nhiều đối tượng. Các chuyên gia pháp lý và kinh tế đã bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về tính hợp lý và hiệu quả của đề xuất này. Nhiều ý kiến cho rằng, việc áp dụng biện pháp nghiêm khắc như cấm xuất cảnh chỉ nên dành cho các trường hợp nợ thuế lớn hoặc có dấu hiệu chây ỳ, cố tình trốn tránh nghĩa vụ.
Tác động & Nhận định
- Ảnh hưởng đến quyền tự do: Đề xuất này có thể bị coi là hạn chế quá mức quyền tự do đi lại của công dân, đặc biệt khi mức nợ thuế chỉ là 1 triệu đồng. Điều này có thể dẫn đến nhiều bất tiện không đáng có cho người dân và doanh nghiệp trong các hoạt động hợp pháp như du lịch, công tác, hay giao thương quốc tế.
- Tác động kinh doanh: Đối với doanh nghiệp, việc người đại diện bị cấm xuất cảnh có thể làm gián đoạn các giao dịch quan trọng, đàm phán hợp đồng, hoặc hoạt động xúc tiến đầu tư, gây thiệt hại lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
- Hiệu quả và tính khả thi: Mặc dù mục tiêu là tăng cường quản lý thuế, nhưng tính khả thi và hiệu quả của việc áp dụng đại trà biện pháp này với mức nợ nhỏ còn là dấu hỏi. Có thể gây ra gánh nặng hành chính lớn và tạo sự bức xúc trong xã hội mà không mang lại hiệu quả thu hồi thuế tương xứng.
- Tìm kiếm giải pháp thay thế: Các nhà lập pháp cần cân nhắc các biện pháp thu hồi nợ thuế hiệu quả hơn, ít ảnh hưởng đến quyền công dân và hoạt động kinh tế, chẳng hạn như tăng cường truy thu, phạt vi phạm, hoặc áp dụng các biện pháp cưỡng chế tài sản theo luật định cho các trường hợp nợ thuế lớn hơn.
Bộ Tài chính sẽ cần lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ các bên liên quan để đưa ra quy định phù hợp, vừa đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật thuế, vừa không gây cản trở không cần thiết cho quyền tự do và hoạt động kinh tế chính đáng của người dân và doanh nghiệp.