Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường vừa lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường, trong đó đề xuất các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu phải có trách nhiệm thu hồi, tái chế pin xe điện theo lộ trình cụ thể từ năm 2029.
Quy định trách nhiệm mở rộng (EPR) mới
Theo dự thảo nghị định chi tiết, tỷ lệ tái chế bắt buộc đối với các loại pin xe điện (Lithium, Nickel-Metal Hydrid - NiMH) được đề xuất ở mức 8% trên tổng lượng bán ra thị trường trong giai đoạn 2029-2031. Tỷ lệ này dự kiến sẽ tăng mạnh lên 15% trong 3 năm tiếp theo, thay vì mức 0% như quy định hiện hành.
Đáng chú ý, ban soạn thảo đề xuất loại bỏ cơ chế nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ môi trường, buộc các hãng phải trực tiếp thu hồi, phân loại linh kiện (nhựa, lithium, kim loại hiếm), thuê đơn vị chuyên môn hoặc xuất khẩu ra nước ngoài để xử lý, nhằm tuân thủ nguyên tắc người gây ô nhiễm phải chịu trách nhiệm.
Tác động & Nhận định
Quy định mới sẽ đặt ra nhiều thách thức cũng như cơ hội cho chuỗi cung ứng xe điện tại Việt Nam:
- Chi phí sản xuất gia tăng: Các nhà sản xuất xe điện như VinFast hay các thành viên thuộc VAMA, VAMM sẽ phải chịu thêm chi phí đầu tư hạ tầng thu hồi, logistics và công nghệ xử lý pin.
- Áp lực hạ tầng công nghệ: Hiện công nghệ và nhà máy tái chế pin chuyên dụng trong nước còn sơ khai, đòi hỏi vốn đầu tư lớn để hoàn thiện trước năm 2029.
- Cơ hội cho ngành tái chế: Mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho các doanh nghiệp phụ trợ, môi trường và công nghệ xử lý chất thải công nghiệp.