Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập cá nhân, với trọng tâm làm rõ cách tính thuế thu nhập từ chuyển nhượng vốn và chứng khoán. Điểm đáng chú ý là đề xuất áp dụng thuế suất 20% đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của các công ty chưa niêm yết hoặc không phải công ty đại chúng, thay vì mức 0,1% áp dụng cho chứng khoán niêm yết.
Diễn biến chi tiết
Dự thảo phân loại thu nhập từ chuyển nhượng vốn thành ba nhóm chính: chuyển nhượng phần vốn trong các tổ chức kinh tế, chuyển nhượng chứng khoán, và các hình thức chuyển nhượng vốn khác. Đối với chuyển nhượng phần vốn góp và các hình thức tương tự, phương pháp tính thuế hiện hành được kế thừa, tức là thuế thu nhập cá nhân bằng 20% thu nhập tính thuế (giá chuyển nhượng trừ giá mua và chi phí hợp lý). Nếu không xác định được giá mua và chi phí, thuế sẽ là 2% trên giá chuyển nhượng.
Đặc biệt, dự thảo bổ sung thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần của công ty không phải công ty đại chúng, cũng như cổ phần của tổ chức chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch vào nhóm thu nhập từ chuyển nhượng vốn. Các trường hợp này sẽ áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập tính thuế hoặc 2% trên giá chuyển nhượng nếu không xác định được chi phí.
Ngược lại, thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán (bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ của công ty đại chúng, niêm yết hoặc đăng ký giao dịch) vẫn duy trì mức thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần giao dịch.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này có thể có tác động đáng kể đến thị trường M&A, các giao dịch chuyển nhượng vốn tại các doanh nghiệp tư nhân, startup và các công ty cổ phần chưa niêm yết.
- Đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp: Việc áp dụng mức thuế suất 20% có thể làm giảm lợi nhuận từ các giao dịch chuyển nhượng cổ phần chưa niêm yết, tiềm ẩn rủi ro giảm sức hấp dẫn của loại hình đầu tư này. Việc không xác định được giá mua và chi phí có thể khiến các bên chịu mức thuế cao hơn, ảnh hưởng đến tính thanh khoản và định giá.
- Đối với thị trường: Đề xuất này nhằm tăng tính minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế, đồng thời có thể khuyến khích các doanh nghiệp niêm yết hoặc đăng ký giao dịch để hưởng mức thuế thấp hơn khi chuyển nhượng cổ phiếu.
- Đối với Bộ Tài chính: Việc duy trì mức thuế 0,1% cho chứng khoán niêm yết được lý giải là phù hợp với tính minh bạch và tần suất giao dịch cao của thị trường này.