Sáng 20/11, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành đạt 475/482 đại biểu. Quy định mới siết chặt hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân khi nâng mức tiền đặt trước lên 20% đến 50% giá khởi điểm. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trong đó một số quy định sẽ áp dụng sớm từ 15/1/2027.
Theo Znews, luật sửa đổi nhằm ngăn chặn tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây nhiễu loạn thị trường bất động sản.
Mức đặt cọc và chế tài mới thay đổi ra sao?
Căn cứ theo Điều 35 và Điều 58 của luật sửa đổi, các quy định chính bao gồm
- Tiền đặt trước thông thường: Do các bên thỏa thuận, tối thiểu là 5% và tối đa là 20% giá khởi điểm.
- Đất dự án đầu tư: Trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất để giao hoặc cho thuê làm dự án, tiền đặt trước từ 10% đến 20%.
- Đất ở cho cá nhân: Mức tiền đặt trước được quy định từ 20% đến 50% giá khởi điểm.
- Chế tài xử phạt: Người từ chối kết quả trúng đấu giá, từ chối ký biên bản hoặc không nộp tiền trúng đấu giá đất và khoáng sản sẽ bị cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm.
Theo báo cáo từ Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, việc thí điểm đặt cọc 50% tại Thanh Hóa đã giúp số lô đất bị hủy kết quả do bỏ cọc giảm mạnh từ 377 trường hợp năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026, dù số lượng đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889 thửa đất. Tại Quảng Trị, số ca hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống 11 trường hợp.
Tác động tới nhà đầu tư
Quy định mới sẽ tác động mạnh đến cơ cấu người tham gia đấu giá và thanh khoản thị trường đất nền:
- Loại bỏ đầu cơ lướt sóng: Việc nâng mức đặt cọc tối đa lên tới 50% cùng chế tài cấm đấu giá tới 5 năm sẽ hạn chế các nhóm đầu cơ thổi giá rồi bỏ cọc.
- Thanh lọc dòng tiền: Rào cản vốn lớn hơn đồng nghĩa chỉ những nhà đầu tư có năng lực tài chính thực sự và người có nhu cầu ở thực mới có thể tham gia.
- Ổn định mặt bằng giá: Tình trạng sốt ảo tại các phiên đấu giá đất vùng ven sẽ giảm nhiệt, giúp thị trường bất động sản phát triển lành mạnh và minh bạch hơn.
