Đắk Lắk đang đối mặt với nguy cơ lớn khi khoảng 350.000 tấn sầu riêng của niên vụ này chưa có mã số vùng trồng (MSVT), trong khi vụ thu hoạch chính chỉ còn khoảng nửa tháng nữa. Nếu không được cấp mã kịp thời, việc xuất khẩu chính ngạch sẽ gặp nhiều khó khăn nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến nông dân và kinh tế địa phương. Tỉnh hiện có 30.000ha sầu riêng đang cho thu hoạch với sản lượng ước đạt 500.000 tấn năm nay.
Diễn biến chi tiết
Hiện tại, toàn tỉnh Đắk Lắk đã có 445 MSVT được cấp hoặc đang chờ Trung Quốc phê duyệt, với tổng diện tích khoảng 12.500ha, chiếm khoảng 41,7% diện tích sầu riêng cho sản phẩm. Cụ thể, 280 MSVT đã được cấp với 7.500ha, và 165 MSVT khác đang chờ phê duyệt với 4.915ha. Điều này đồng nghĩa với việc khoảng 17.500ha, tương đương gần 350.000 tấn sầu riêng, vẫn chưa có MSVT.
Ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, cho biết vướng mắc lớn nhất nằm ở các quy định cấp MSVT tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP. Đặc biệt là quy định vùng trồng phải đồng nhất về quy trình sản xuất và điều kiện tự nhiên, cùng với yêu cầu diện tích tối thiểu 10ha đối với cây lâu năm. Những quy định này khó áp dụng tại Tây Nguyên do đặc điểm sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và mô hình trồng xen canh sầu riêng trong vườn cà phê rất phổ biến.
Tác động & Nhận định
- Ảnh hưởng kinh tế địa phương: Việc không thể xuất khẩu chính ngạch một lượng lớn sầu riêng sẽ gây áp lực giảm giá mạnh trên thị trường nội địa, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của hàng nghìn hộ nông dân tại Đắk Lắk.
- Rủi ro thị trường: Các doanh nghiệp xuất khẩu cũng sẽ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường thay thế hoặc phải chấp nhận rủi ro khi xuất khẩu không chính ngạch, có thể đối mặt với các vấn đề về chất lượng và kiểm dịch.
- Kiến nghị chính sách: UBND tỉnh Đắk Lắk đã kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham mưu Chính phủ sửa đổi Nghị định 38 để phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất tại địa phương, đặc biệt là với mô hình canh tác nhỏ lẻ và trồng xen.
Nếu vấn đề về MSVT không được giải quyết kịp thời, sản lượng sầu riêng lớn của Đắk Lắk có thể không tiếp cận được thị trường quốc tế, gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho ngành nông nghiệp và các bên liên quan.