Ông Jamieson Greer, cựu quan chức thương mại cấp cao dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump, đã kêu gọi các đồng minh của Mỹ trả một khoản "phí an ninh" cao hơn cho các khoáng sản quan trọng. Đề xuất này nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Trung Quốc và đa dạng hóa nguồn cung, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt.
Diễn biến chi tiết
Ông Greer, hiện là luật sư tại International Policy Advisors, lập luận rằng việc trả một mức giá cao hơn cho các khoáng sản quan trọng là cần thiết để khuyến khích đầu tư vào các dự án khai thác và chế biến bên ngoài Trung Quốc. Ông nhấn mạnh rằng các chi phí sản xuất ở phương Tây thường cao hơn so với Trung Quốc do các quy định về môi trường, lao động và các tiêu chuẩn khác. Một "phí an ninh" sẽ bù đắp cho sự chênh lệch này, giúp các nhà sản xuất ở các quốc gia đồng minh có thể cạnh tranh và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững hơn.
Trung Quốc hiện đang chiếm lĩnh đáng kể trong chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng như đất hiếm, lithium và cobalt, những nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất công nghệ cao, pin xe điện và quốc phòng. Sự thống trị này tạo ra rủi ro địa chính trị lớn cho các nền kinh tế phương Tây.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này, nếu được thực hiện, có thể thúc đẩy các nền kinh tế đồng minh của Mỹ tăng cường đầu tư vào ngành khai thác và chế biến khoáng sản. Đối với Việt Nam, điều này có thể tạo ra cơ hội:
- Tăng cường hợp tác trong chuỗi cung ứng khoáng sản, đặc biệt nếu Việt Nam có nguồn tài nguyên phù hợp.
- Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các dự án khai thác và chế biến khoáng sản, góp phần đa dạng hóa kinh tế và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Thay đổi cấu trúc giá của các khoáng sản quan trọng trên thị trường thế giới, có thể ảnh hưởng đến chi phí sản xuất của các ngành công nghiệp phụ thuộc vào chúng.
Tuy nhiên, việc triển khai một cơ chế như vậy sẽ đối mặt với nhiều thách thức về chính trị và kinh tế, bao gồm sự đồng thuận giữa các đồng minh và khả năng chấp nhận chi phí tăng cao từ các doanh nghiệp.