Ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đối mặt với thực trạng phát triển trên diện rộng nhưng thiếu chiều sâu, phần lớn vẫn dừng lại ở khâu gia công và lắp ráp cơ bản. Nhằm gia tăng sức cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu, ngành này cần chuyển đổi chiến lược sang làm chủ năng lực cốt lõi ở các công đoạn giá trị cao.
Thực trạng và yêu cầu chuyển đổi mô hình
Nhiều năm qua, mục tiêu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa dù đạt được một số bước tiến nhưng thực chất vẫn "rộng mà chưa sâu, nhiều mà chưa mạnh". Các doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi giá trị chủ yếu ở các linh kiện đơn giản hoặc khâu lắp ráp có biên lợi nhuận mỏng. Để tránh bẫy gia công giá trị thấp, Việt Nam cần chính sách định hướng các doanh nghiệp tập trung đầu tư công nghệ, nghiên cứu và phát triển (R&D) nhằm làm chủ những khâu then chốt trong chuỗi sản xuất.
Tác động & Nhận định đối với nhà đầu tư
Sự dịch chuyển này sẽ định hình lại cơ hội đối với các nhóm ngành công nghiệp phụ trợ và sản xuất niêm yết:
- Thách thức: Doanh nghiệp vừa và nhỏ thiếu vốn và công nghệ sẽ chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nhà cung ứng ngoại.
- Cơ hội: Các doanh nghiệp cơ khí chính xác, nhựa kỹ thuật, linh kiện điện tử có tiềm lực sẽ hưởng lợi lớn nếu đón đầu được dòng vốn FDI thế hệ mới.
- Khuyến nghị: Nhà đầu tư nên ưu tiên các doanh nghiệp đã tham gia thành công vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia và có biên lợi nhuận cải thiện.