Mặc dù định giá hiện tại của cổ phiếu ngân hàng đang thấp hơn mức trung bình 5 năm, triển vọng tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2026 được dự báo khá hạn chế. Áp lực chính đến từ việc biên lãi ròng (NIM) tiếp tục thu hẹp và nhu cầu trích lập dự phòng rủi ro tín dụng tăng lên khi chất lượng tài sản có nguy cơ suy giảm.
Diễn biến chi tiết
Trong quý 1/2026, ngành Ngân hàng tiếp tục chứng kiến sự chững lại về tăng trưởng, với lợi nhuận sau thuế chỉ tăng +13,7% so với cùng kỳ, đây là mức tăng thấp nhất trong 8 quý gần đây. So với quý 4/2025, lợi nhuận toàn ngành thậm chí còn giảm -2,5% theo quý, đánh dấu mức suy giảm mạnh nhất kể từ cuối năm 2024, theo thống kê của Fiingroup. Cả thu nhập lãi thuần (-2,5% theo quý) và thu nhập ngoài lãi (-27,2% theo quý) đều giảm mạnh trong quý 1/2026. Điều này phản ánh rõ nét áp lực từ việc chi phí huy động vốn tăng cao, tăng trưởng tín dụng chậm lại và nền so sánh cao của các quý trước.
Đáng chú ý, NIM toàn ngành đã giảm xuống 2,87% trong quý 1/2026, mức thấp nhất trong nhiều năm. Nguyên nhân chính là chi phí vốn tăng mạnh (+0,40 điểm phần trăm) trong khi lợi suất tài sản sinh lãi cải thiện chậm hơn (+0,22 điểm phần trăm). Xu hướng thu hẹp NIM đặc biệt rõ rệt tại các ngân hàng tư nhân có tỷ trọng CASA thấp như LPB, ABB hoặc các ngân hàng có định hướng tăng trưởng tín dụng cao như VPB, HDB, TCB. Ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh như VCB và CTG duy trì NIM ổn định hơn nhờ lợi thế về chi phí huy động thấp.
Tác động & Nhận định
- Tiềm năng tăng giá hạn chế: Với lợi nhuận suy yếu và NIM thu hẹp, động lực để giá cổ phiếu ngân hàng bứt phá trong ngắn hạn sẽ bị kìm hãm, bất chấp định giá hiện tại có thể hấp dẫn.
- Rủi ro chất lượng tài sản: Việc tăng trưởng tín dụng chậm lại và chi phí vốn cao có thể dẫn đến rủi ro nợ xấu gia tăng, buộc các ngân hàng phải tăng cường trích lập dự phòng, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.
- Phân hóa nội ngành: Các ngân hàng có lợi thế về chi phí huy động thấp và quản lý rủi ro tốt sẽ có khả năng duy trì NIM và tăng trưởng ổn định hơn trong bối cảnh khó khăn chung của ngành.