Quyết định 40/2026/QĐ-TTg ban hành ngày 5/8/2026 quy định tiêu chí phân loại doanh nghiệp để cơ cấu lại vốn Nhà nước, mở đường cho một chu kỳ tái cấu trúc vốn tại các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) trong 5 năm tới. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra khung sở hữu Nhà nước rõ ràng hơn, làm cơ sở xây dựng kế hoạch giữ nguyên, tăng, giảm hoặc thoái vốn Nhà nước trong giai đoạn 2026-2030.
Diễn biến chi tiết
Theo Chứng khoán Mirae Asset, tác động của quyết định này sẽ không đồng nhất đối với từng doanh nghiệp và cổ phiếu. Trong khi một số trường hợp có thể được tăng tỷ lệ sở hữu Nhà nước, nhiều doanh nghiệp khác lại đứng trước dư địa giảm vốn Nhà nước, làm tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) và cải thiện khả năng thu hút dòng vốn trên thị trường.
Nhóm cổ phiếu có thể hưởng lợi hoặc chịu tác động đáng chú ý từ câu chuyện này trải rộng từ ngân hàng, phân bón - hóa chất đến hàng không, năng lượng, xăng dầu và cảng biển. Cụ thể:
- Ngân hàng: CTG (VietinBank) là trường hợp đáng chú ý nhất. Tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại VietinBank hiện ở mức khoảng 64,46%, thấp hơn ngưỡng 65%. Theo định hướng mới, ngân hàng này cần xây dựng phương án nâng tỷ lệ vốn Nhà nước lên tối thiểu 65%. Nếu được triển khai, đây có thể trở thành chất xúc tác trực tiếp cho câu chuyện tăng vốn và cơ cấu sở hữu tại CTG, hỗ trợ ngân hàng cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng.
- Ngược lại: Tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại Vietcombank và BIDV hiện đều cao hơn mức tối thiểu 65%, cho thấy dư địa thoái vốn hoặc giữ nguyên tỷ lệ hiện tại.
Tác động & Nhận định
Quyết định mới về cơ cấu vốn tại DNNN sẽ tạo ra một làn sóng tái cơ cấu đáng kể, mở ra nhiều cơ hội đầu tư cho nhà đầu tư. Các doanh nghiệp có tỷ lệ free-float tăng có thể trở nên hấp dẫn hơn đối với các quỹ đầu tư và nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, việc tăng vốn ở các ngân hàng như CTG sẽ củng cố nền tảng tài chính, hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và nâng cao chất lượng tài sản. Nhà đầu tư nên theo dõi sát sao các diễn biến về chính sách thoái vốn và tăng vốn tại từng DNNN cụ thể để đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.
Đây là một động thái quan trọng từ Chính phủ nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước và thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam, dù tác động cụ thể sẽ khác nhau tùy từng ngành và từng doanh nghiệp.