Chuyên gia Nguyễn Thế Minh từ Chứng khoán An Bình (ABS) cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam khó có thể được đưa vào danh sách theo dõi để nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi của MSCI trong thời gian tới, thậm chí có thể lùi tới tháng 6/2027. Nguyên nhân chính là do nhiều tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường vẫn chưa được cải thiện đầy đủ, bất chấp những nỗ lực cải tổ hạ tầng đã được MSCI ghi nhận.
Diễn biến chi tiết
Trong báo cáo gần đây, MSCI đã ghi nhận các nỗ lực cải tổ hạ tầng và cơ chế vận hành của Việt Nam. Tuy nhiên, "bảng điểm" của MSCI vẫn chưa xuất hiện thêm bất kỳ dấu "+" nào. Toàn bộ 18 tiêu chí đánh giá khả năng tiếp cận thị trường của Việt Nam giữ nguyên so với năm trước, với 8 tiêu chí tiếp tục ở mức "-" (cần cải thiện), cho thấy nhiều nút thắt cốt lõi vẫn chưa được tháo gỡ.
Những rào cản chính được MSCI đề cập bao gồm
- Giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL) tại các ngành nghề có điều kiện.
- Tình trạng cạn room ngoại.
- Sự bất bình đẳng trong tiếp cận thông tin.
- Hạn chế của thị trường ngoại hối offshore.
- Thủ tục đăng ký tài khoản còn phức tạp.
Ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh rằng room ngoại vẫn là yếu tố trọng yếu trong đánh giá của MSCI. Để giải quyết vấn đề này, chuyên gia chỉ ra cơ chế NVDR (Non-Voting Depository Receipt) của Thái Lan là một bài học đáng chú ý. Cơ chế này giúp nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận các cổ phiếu đã kín room ngoại mà không ảnh hưởng đến tỷ lệ sở hữu của cổ đông trong nước.
Tác động & Nhận định
Việc chậm trễ trong việc nâng hạng của MSCI có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Các quỹ đầu tư theo chỉ số MSCI thường có xu hướng phân bổ vốn vào các thị trường được nâng hạng hoặc nằm trong danh sách theo dõi. Nếu Việt Nam tiếp tục duy trì tình trạng hiện tại, khả năng thu hút thêm dòng vốn ngoại sẽ bị hạn chế.
Để đạt được mục tiêu nâng hạng, Việt Nam cần có những bước đi quyết liệt hơn trong việc tháo gỡ các nút thắt đã được MSCI chỉ ra, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến giới hạn sở hữu nước ngoài và cơ chế giao dịch. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các thị trường đã thành công như Thái Lan với NVDR có thể là một hướng đi hiệu quả.