Đề xuất quy định thời hạn sử dụng đối với chung cư xây mới đang là tâm điểm chú ý, gây ra nhiều lo ngại về việc sở hữu căn hộ có thể bị giới hạn chỉ trong 50-70 năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đây là cách hiểu chưa đầy đủ. Kinh nghiệm quốc tế chỉ ra rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở số năm quy định cho chung cư mà ở cơ chế đảm bảo quyền tài sản của người dân khi công trình hết niên hạn sử dụng.
Diễn biến chi tiết
Theo TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, việc nhìn nhận đúng đề xuất này đòi hỏi phải phân biệt rõ ba khái niệm: niên hạn công trình, quyền sở hữu căn hộ và quyền sử dụng đất. Ông Lượng nhấn mạnh rằng nhà chung cư, như mọi công trình xây dựng khác, đều có tuổi thọ và niên hạn sử dụng cần được kiểm định để đảm bảo an toàn. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc quyền sở hữu căn hộ hoặc quyền sử dụng đất của người dân sẽ tự động chấm dứt khi công trình hết niên hạn.
Trong thời gian qua, nhiều người đã hiểu sai rằng “chung cư có thời hạn” có nghĩa là sau 50 hoặc 70 năm họ sẽ mất nhà và mất luôn quyền tài sản. Đây là một cách hiểu không chính xác. Bản chất của việc quy định niên hạn sử dụng công trình là để phục vụ công tác kiểm định, bảo trì, cải tạo hoặc xây dựng lại khi kết cấu chịu lực, hệ thống kỹ thuật như điện, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy, thang máy xuống cấp theo thời gian.
Tác động & Nhận định
Việc làm rõ các khái niệm này có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường bất động sản và niềm tin của nhà đầu tư, người mua nhà. Nếu cơ chế bảo đảm quyền tài sản được xây dựng rõ ràng, đề xuất này có thể:
- Minh bạch hóa quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu.
- Khuyến khích việc bảo trì, cải tạo chung cư định kỳ, nâng cao chất lượng sống và an toàn.
- Tránh được rủi ro pháp lý và tranh chấp khi các công trình chung cư cũ xuống cấp.
Điều quan trọng nhất là phải có khung pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền lợi của người dân, đảm bảo rằng giá trị tài sản của họ không bị mất đi chỉ vì công trình hết niên hạn kỹ thuật.