Chỉ 8,8% doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại Việt Nam tiếp cận được vốn vay tính đến cuối tháng 7, theo đánh giá của Fiin Group. Con số này cho thấy một khoảng trống lớn trong việc tiếp cận tài chính của khối doanh nghiệp chiếm 94% tổng số pháp nhân cả nước, ảnh hưởng đến khả năng duy trì và phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh.
Diễn biến chi tiết
Theo dữ liệu của Fiin Group, Việt Nam hiện có khoảng 914.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, chiếm 94% tổng số pháp nhân. Tuy nhiên, nhóm này chỉ đóng góp dưới 20% tổng doanh thu và khoảng 8% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vào nền kinh tế. Tỷ lệ SME tiếp cận vốn vay hiện ở mức 8,8%, tương đương khoảng 80.000 pháp nhân, giảm 0,5 điểm phần trăm so với năm 2025. Trong khi đó, tỷ lệ này ở các công ty lớn đạt 47,1%.
Khó khăn về vốn là một trong những nguyên nhân chính khiến chỉ khoảng 0,9% SME có thể chuyển đổi thành doanh nghiệp lớn. Các tổ chức tín dụng có xu hướng chọn lọc khách hàng nghiêm ngặt, với gần 85% SME đang có nợ vay đã hoạt động từ 5 năm trở lên. Fiin Group cũng chỉ ra rằng khoảng 45% doanh nghiệp hoạt động trên 5 năm có mức rủi ro trung bình và thấp nhưng chưa từng tiếp cận vốn vay, đây có thể là nhóm tiềm năng để các tổ chức tín dụng hướng tới.
Tác động & Nhận định
Việc hạn chế tiếp cận vốn vay gây ra nhiều khó khăn cho SME, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hiện tại. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng mở rộng kinh doanh, đầu tư công nghệ mà còn đe dọa sự tồn tại của nhiều doanh nghiệp, từ đó tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế chung.
- Giảm khả năng cạnh tranh: Thiếu vốn khiến SME khó nâng cấp công nghệ, mở rộng thị trường, giảm sức cạnh tranh so với doanh nghiệp lớn hoặc doanh nghiệp nước ngoài.
- Ảnh hưởng đến việc làm: SME là xương sống của nền kinh tế, tạo ra phần lớn việc làm. Khó khăn về vốn có thể dẫn đến cắt giảm lao động.
- Tác động vĩ mô: Mặc dù đóng góp doanh thu chưa cao, sự phát triển của SME là yếu tố quan trọng cho sự ổn định và tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Việt Nam. Chính phủ và các ngân hàng cần có chính sách hỗ trợ hiệu quả hơn để tháo gỡ nút thắt về vốn cho khối doanh nghiệp này.