Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bắt đầu áp dụng hàng loạt quy định mới trong tháng 11 liên quan đến tỷ lệ an toàn vốn của quỹ tín dụng nhân dân, thủ tục giao dịch ngoại tệ và quản lý rủi ro khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Các văn bản pháp lý chính gồm Thông tư 40/2026/TT-NHNN, Thông tư 48/2026/TT-NHNN và Thông tư 53/2026/TT-NHNN.
Theo bài viết của tác giả Minh Nhật, các quy định mới nhằm nâng cao mức độ an toàn cho hệ thống tín dụng cơ sở và chuẩn hóa quy trình điều hành của các cơ quan quản lý tiền tệ.
Những quy định ngân hàng mới nào có hiệu lực?
- Siết an toàn vốn Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND): Theo Thông tư số 40/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 01/11, các QTDND phải duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu ở mức 8%. Tài sản rủi ro được chia theo các nhóm hệ số 0%, 20%, 50% và 100%. Về thanh khoản, QTDND phải đảm bảo tỷ lệ khả năng chi trả cho ngày tiếp theo và trong 7 ngày tối thiểu 100%, đồng thời trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tối đa là 30%.
- Rút ngắn thủ tục giao dịch ngoại tệ: Theo Thông tư số 48/2026/TT-NHNN (hiệu lực từ ngày 09/11), nhiệm vụ hướng dẫn giao dịch ngoại tệ chuyển sang Cục Quản lý ngoại hối. Thời gian tiếp nhận và xử lý hồ sơ giao dịch ngoại tệ giảm từ 7 ngày xuống còn 4 ngày.
- Quản lý rủi ro ứng dụng AI: Theo Thông tư số 53/2026/TT-NHNN (hiệu lực từ ngày 15/11), ngành ngân hàng chính thức có khung an toàn triển khai AI, yêu cầu bắt buộc phải có cơ chế giám sát của con người và AI không được thay thế trách nhiệm của nhân sự quản lý.
Tác động tới nhà đầu tư
- Cổ phiếu ngân hàng thương mại: Việc chuẩn hóa quy định giao dịch ngoại hối giúp các ngân hàng thương mại được phép rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tối ưu thanh khoản ngoại tệ liên ngân hàng.
- Hệ thống tổ chức tín dụng: Các quỹ tín dụng vi mô chịu giám sát chặt chẽ hơn về an toàn vốn và tỷ lệ sử dụng vốn trung, dài hạn, giảm thiểu rủi ro nợ xấu và đổ vỡ dây chuyền tại vùng nông thôn.
- Theo dõi tiến trình chuyển đổi số: Quy định mới về AI đặt ra yêu cầu tuân thủ khắt khe hơn đối với các tổ chức tín dụng đang đầu tư mạnh vào công nghệ tự động hóa và phân tích dữ liệu lớn.