Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 221, đề ra Chương trình hành động nhằm thực hiện Kết luận số 76 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, cũng như mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Chương trình này đặt thời hạn tháng 10/2026 để các bộ, cơ quan ngang bộ hoàn thành việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong và tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập. Đồng thời, Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới và xem xét xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới.
Diễn biến chi tiết
Chương trình hành động của Chính phủ tập trung vào 9 nhiệm vụ và giải pháp chính. Trong đó, có việc hoàn thiện thể chế, chức năng, nhiệm vụ, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Các bộ, ngành được yêu cầu rà soát, hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức kinh tế - kỹ thuật nhằm đảm bảo nguồn lực cho cấp xã. Đặc biệt, việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã, được nhấn mạnh. Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và chuẩn hóa phần mềm để phục vụ vận hành mô hình hai cấp, cùng với việc xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.
Bộ Nội vụ được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan ngang bộ để sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất điều chỉnh các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, cũng phải hoàn thành trong tháng 10/2026. Chương trình cũng đề cập đến việc sáp nhập các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.
Tác động & Nhận định
Việc tinh gọn bộ máy hành chính và sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập là một chủ trương lớn, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, giảm gánh nặng ngân sách và cải thiện môi trường đầu tư. Mặc dù đây là tin tức về chính sách hành chính, nhưng nó có thể gián tiếp tạo ra nền tảng tốt hơn cho môi trường kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam thông qua việc nâng cao năng lực quản lý và điều hành. Đề xuất nghiên cứu khu kinh tế đặc biệt cũng mở ra triển vọng đầu tư mới trong tương lai. Tuy nhiên, tác động trực tiếp lên thị trường chứng khoán trong ngắn hạn có thể không đáng kể, do đây là một quá trình cải cách mang tính dài hạn.