Chính phủ Việt Nam đã ban hành Nghị quyết 34 vào ngày 30/6, quyết định tiếp tục kéo dài thời gian miễn các loại thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với xăng dầu thêm 3 tháng, có hiệu lực từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9. Động thái này nhằm ứng phó với diễn biến phức tạp của tình hình xung đột Trung Đông và các rủi ro tiềm ẩn trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Diễn biến chi tiết
Quyết định này tiếp nối chính sách miễn thuế đã được áp dụng trước đó, với các loại thuế xăng dầu đã được giảm về 0 đến hết ngày 30/6. Việc kéo dài thời gian miễn thuế thêm 3 tháng được đưa ra trong bối cảnh giá dầu thế giới có dấu hiệu hạ nhiệt sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Bộ Tài chính vẫn nhận định rằng khả năng xung đột tái bùng phát chưa thể loại trừ hoàn toàn, và nguồn cung xăng dầu toàn cầu vẫn chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị.
Mặt khác, lượng xăng dầu cung ứng trên thị trường nội địa hiện chủ yếu là hàng dự trữ được mua từ trước với mức giá cao. Nguồn nhập theo giá mới thường có độ trễ do quá trình đàm phán giá của doanh nghiệp với đối tác nhập và thời gian vận chuyển dài ngày. Bộ Tài chính ước tính rằng nếu các loại thuế này (trừ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng) được khôi phục ngay lập tức về mức trước chiến sự, giá xăng dầu trong nước có thể tăng mạnh 43-67,2% tùy loại. Khi đó, chỉ số CPI bình quân năm nay dự kiến sẽ tăng thêm khoảng 0,78 điểm phần trăm.
Riêng đối với thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, chính sách sẽ có sự thay đổi từ ngày 1/7: xăng khoáng sẽ chịu mức thuế 10%, E5 là 8% và E10 là 7%. Trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương có thể đề xuất Chính phủ điều chỉnh thời gian áp dụng để phù hợp với diễn biến thị trường và yêu cầu điều hành kinh tế vĩ mô.
Tác động & Nhận định
- Ổn định giá cả: Quyết định này sẽ giúp kiềm chế đà tăng của giá xăng dầu trong nước, góp phần ổn định chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và giảm gánh nặng chi tiêu cho người dân trong bối cảnh lạm phát.
- Hỗ trợ kinh tế vĩ mô: Việc ngăn chặn cú sốc giá xăng dầu sẽ giúp kiểm soát chỉ số CPI, từ đó hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô và duy trì môi trường kinh doanh thuận lợi.
- Giảm áp lực lạm phát: Với ước tính CPI có thể tăng thêm 0,78 điểm phần trăm nếu thuế được khôi phục, việc kéo dài miễn thuế là một biện pháp hữu hiệu để giảm áp lực lạm phát lên nền kinh tế.
Chính sách này thể hiện sự chủ động của Chính phủ trong việc điều hành kinh tế, linh hoạt ứng phó với những biến động phức tạp từ thị trường quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và chuỗi cung ứng toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn.