Các tàu chở dầu trên toàn cầu đang trở thành mục tiêu tấn công ở cả Trung Đông và châu Âu, khi các bên gia tăng sử dụng vũ khí kinh tế, đẩy giá dầu tăng mạnh. Trong tháng này, giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên trong hai tháng, phản ánh sự lo ngại của thị trường trước các diễn biến địa chính trị phức tạp.
Diễn biến chi tiết
Trong tháng 7, Iran liên tiếp tấn công các tàu chở dầu tại eo biển Hormuz và khu vực lân cận, nhằm siết chặt quyền kiểm soát tuyến vận chuyển dầu mỏ trọng yếu này. Lực lượng Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, cũng đã tấn công các tàu dầu của Arab Saudi, tuyên bố phong tỏa hàng hải và mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến với Mỹ. Song song đó, Ukraine cho biết đã tấn công hơn 150 tàu dầu, tàu hàng thuộc "đội tàu bóng tối" của Nga tại biển Azov và Biển Đen.
Helima Croft, Giám đốc chiến lược hàng hóa toàn cầu của RBC Capital Markets, nhận định thị trường dầu hiện đối mặt với nhiều cuộc chiến trên các mặt trận khác nhau. Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh sau khi một biên bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran sụp đổ, đánh dấu giai đoạn xung đột tồi tệ nhất đối với vận tải biển thương mại. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), đã có 61 tàu thương mại bị tấn công tại Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz và Vịnh Oman kể từ ngày 1/3, với ít nhất 17 thuyền viên thiệt mạng.
Tác động & Nhận định
- Giá dầu tăng cao: Sự leo thang căng thẳng khiến nguồn cung dầu đối mặt với rủi ro lớn, đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 100 USD/thùng, có thể gây áp lực lạm phát toàn cầu và ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển của nhiều ngành kinh tế. Điều này sẽ tác động tiêu cực đến các nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn, bao gồm Việt Nam.
- Rủi ro chuỗi cung ứng: Việc các tuyến đường hàng hải quan trọng bị đe dọa gây gián đoạn chuỗi cung ứng, tăng chi phí bảo hiểm và vận chuyển, ảnh hưởng đến thương mại quốc tế.
- Bất ổn địa chính trị: Tình hình cho thấy các cuộc xung đột đang chuyển sang hình thức "chiến tranh kinh tế", sử dụng các tuyến đường vận chuyển làm mục tiêu, gây ra sự bất ổn lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu và các nhà đầu tư.
Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến xung đột và tác động đến giá dầu, vốn có thể ảnh hưởng lớn đến chi phí sản xuất, giá cả hàng hóa và lạm phát.