Trong 10 năm qua, trong tổng số 1.828 doanh nghiệp từng lọt vào bảng xếp hạng Top 500 doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam (PROFIT500), chỉ có vỏn vẹn 108 doanh nghiệp (chiếm tỷ lệ 5,9%) duy trì sự hiện diện liên tục. Con số này phản ánh sự biến động khắc nghiệt của môi trường kinh doanh và sự phân hóa sâu sắc trong nền kinh tế.
Cấu trúc lợi nhuận mất cân đối
Theo thống kê, tổng lợi nhuận trước thuế của 108 doanh nghiệp kiên cường này đã tăng trưởng mạnh từ 207.700 tỷ đồng (năm 2016) lên mức 645.300 tỷ đồng (năm 2025), tương đương tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt 13,4%/năm.
Dù vậy, cơ cấu phân bổ lợi nhuận bộc lộ độ lệch rất lớn
- Nhóm dẫn đầu: Chỉ 29 doanh nghiệp tài chính đã thâu tóm tới 58,3% tổng lợi nhuận. Khi tính thêm nhóm khoáng sản - xăng dầu và viễn thông, chỉ 36 doanh nghiệp (1/3 danh sách) đã đóng góp đến 83,5% lợi nhuận toàn nhóm.
- Nhóm tụt hậu: Ngược lại, 28 doanh nghiệp ngành logistics, bất động sản, xây dựng và vật liệu xây dựng (chiếm 26% số lượng) chỉ tạo ra vỏn vẹn 3,25% lợi nhuận.
Tác động & Nhận định
Số liệu chỉ ra rằng khả năng sinh lời bền vững tại Việt Nam đang phụ thuộc lớn vào các ngành thâm dụng vốn và hưởng lợi thế tự nhiên hoặc độc quyền nhóm.
- Đối với nhà đầu tư: Cần thận trọng khi giải ngân dài hạn vào các nhóm ngành có tính chu kỳ cao như xây dựng, bất động sản hay logistics, vốn dễ tổn thương trước các cú sốc vĩ mô.
- Lựa chọn danh mục: Các doanh nghiệp đầu ngành tài chính - ngân hàng và hạ tầng cốt lõi vẫn là điểm tựa lợi nhuận vững chắc nhất để nắm giữ dài hạn.