Sàn giao dịch carbon Việt Nam, đi vào vận hành thí điểm từ cuối tháng 6, chỉ cho phép mua bán ba loại tín chỉ carbon theo cơ chế trong nước hoặc quy định của Thỏa thuận Paris. Các tiêu chuẩn quốc tế phổ biến như Verra hay Gold Standard hiện chưa được công nhận trên sàn giao dịch này. Thông tin được ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó cục trưởng Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chia sẻ tại Diễn đàn Carbon Việt Nam.
Diễn biến chi tiết
Sàn giao dịch carbon trong nước có hai loại hàng hóa chính: hạn ngạch khí nhà kính và tín chỉ carbon. Trong khi hạn ngạch chỉ giới hạn giao dịch cho 92 doanh nghiệp được phân bổ, thị trường tín chỉ carbon mở rộng cho mọi tổ chức, doanh nghiệp có nhu cầu. Ông Nguyễn Tuấn Quang cho biết loại tín chỉ đầu tiên được công nhận là các tín chỉ cấp bởi cơ quan có thẩm quyền trong nước. Các Bộ Công Thương, Xây dựng đã phát triển khung kỹ thuật về đo lường, báo cáo, thẩm định (MRV). Gần đây, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng ban hành tiêu chuẩn carbon rừng, hứa hẹn tạo ra nguồn cung tín chỉ lớn theo cơ chế này.
Hai loại tín chỉ còn lại tuân thủ theo Điều 6.2 và 6.4 của Thỏa thuận Khí hậu Paris. Điều này bao gồm tín chỉ theo cơ chế hợp tác song phương với các nước (Việt Nam đã ký với Nhật Bản, Singapore, và sắp tới là Thụy Sĩ, Hàn Quốc) và tín chỉ theo phương pháp do Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC). Ông Quang cũng cho biết việc công nhận các tín chỉ theo tiêu chuẩn độc lập như Verra, Gold Standard trên sàn giao dịch có thể sẽ được xem xét trong tương lai. Hiện tại, dù chưa được bán trên sàn giao dịch trong nước, các tín chỉ theo tiêu chuẩn độc lập này vẫn có thể được bán ra thị trường nước ngoài theo Nghị định 112/2026.
Tác động & Nhận định
Việc giới hạn các loại tín chỉ carbon được giao dịch trên sàn trong nước có thể ảnh hưởng đến thanh khoản và sự đa dạng của nguồn cung. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp muốn tham gia thị trường carbon nội địa cần lưu ý đến quy định hiện hành về loại tín chỉ được chấp nhận. Mặt khác, việc Việt Nam ký kết trao đổi tín chỉ song phương với các đối tác quốc tế mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường carbon toàn cầu và đa dạng hóa nguồn doanh thu từ giảm phát thải.