Áp lực đảm bảo an ninh năng lượng đang khiến nhiều quốc gia châu Á phải xem xét lại cam kết về khí hậu, đặc biệt trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông gây ra sự gián đoạn nguồn cung và biến động giá dầu khí. Mặc dù có những nỗ lực thúc đẩy năng lượng tái tạo và hạt nhân, các quốc gia này vẫn phải duy trì và thậm chí gia tăng sản xuất điện than để tạo ra một “vùng đệm” chiến lược. Điều này cho thấy an ninh năng lượng đang được ưu tiên hàng đầu so với các mục tiêu khí hậu.
Diễn biến chi tiết
Cuộc xung đột ở Trung Đông đã làm co hẹp nguồn cung dầu khí nhập khẩu, đẩy giá cả tăng cao và gây ra rủi ro gián đoạn cho các quốc gia châu Á vốn phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng này. Trong bối cảnh đó, các nước như Hàn Quốc và Nhật Bản đã tăng sản lượng điện từ than để duy trì ổn định hệ thống điện lưới quốc gia, đặc biệt khi việc đóng cửa eo biển Hormuz có nguy cơ làm gián đoạn nguồn cung. Hàn Quốc thậm chí đã trì hoãn kế hoạch đóng cửa ba nhà máy điện than. Tương tự, tại Đông Nam Á, Philippines đã tăng cường phát điện từ than và ban bố tình trạng khẩn cấp về năng lượng sau khi xung đột bùng phát. Chính phủ nước này từng cân nhắc dỡ bỏ lệnh cấm xây mới nhà máy điện than nhưng cuối cùng vẫn giữ nguyên, dù các dự án đã được phê duyệt trước đó vẫn tiếp tục.
Tác động & Nhận định
Sự dịch chuyển ưu tiên sang an ninh năng lượng bằng cách giữ lại điện than sẽ có những tác động đáng kể:
- Thách thức mục tiêu khí hậu: Việc duy trì và tăng cường điện than sẽ làm chậm tiến trình cắt giảm phát thải và đạt được các mục tiêu khí hậu đã cam kết của châu Á.
- Ảnh hưởng đến ngành năng lượng tái tạo: Mặc dù vẫn có cam kết mở rộng, nhưng sự ưu tiên cho than có thể làm giảm tốc độ đầu tư và phát triển năng lượng tái tạo trong ngắn hạn.
- Rủi ro môi trường: Việc tiếp tục phụ thuộc vào than đá sẽ gây ra những hệ lụy tiêu cực về môi trường và chất lượng không khí.
- Ổn định kinh tế vĩ mô: Tuy nhiên, động thái này giúp các quốc gia đảm bảo nguồn cung năng lượng ổn định, tránh nguy cơ khủng hoảng năng lượng có thể gây bất ổn kinh tế xã hội.