Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM) của Liên minh Châu Âu sẽ chính thức áp dụng từ năm 2026, đặt ra yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam. Khi đó, hàng hóa nhập khẩu vào EU sẽ phải chịu giá carbon, buộc các nhà sản xuất phải minh bạch hóa quy trình sản xuất và phát thải.
Diễn biến chi tiết
CBAM là một phần trong nỗ lực của EU nhằm đạt được mục tiêu net zero và khuyến khích các quốc gia khác đẩy nhanh quá trình khử carbon. Các mặt hàng thuộc diện điều chỉnh bao gồm sắt thép, xi măng, nhôm, phân bón, điện và hydrogen. Giai đoạn chuyển tiếp, thu thập dữ liệu đã bắt đầu từ tháng 10/2023 và kéo dài đến hết năm 2025. Từ năm 2026, các doanh nghiệp xuất khẩu các mặt hàng này sang EU sẽ phải mua chứng chỉ CBAM tương ứng với lượng phát thải carbon tích hợp trong sản phẩm, nếu không có giá carbon tương đương đã được trả ở nước xuất xứ.
Tác động & Nhận định
- Thách thức lớn: Doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với áp lực lớn trong việc thu thập và báo cáo dữ liệu phát thải chính xác, cũng như đầu tư vào công nghệ xanh để giảm lượng carbon. Các công ty chưa sẵn sàng có thể mất lợi thế cạnh tranh tại thị trường EU.
- Cơ hội đổi mới: Đây cũng là động lực để các doanh nghiệp tái cấu trúc quy trình sản xuất, áp dụng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) và đầu tư vào năng lượng tái tạo, hướng tới phát triển bền vững. Điều này không chỉ giúp tuân thủ CBAM mà còn nâng cao hình ảnh và giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.