Bộ Công Thương đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, trong đó đề xuất trao quyền tự quyết giá bán cho doanh nghiệp thay vì áp giá trần định kỳ 7 ngày. Thay đổi này được kỳ vọng tạo cơ chế thị trường nhưng lại dấy lên nhiều quan ngại từ các nhà bán lẻ độc lập.
Nguy cơ chiết khấu 0 đồng quay trở lại
Theo dự thảo lần thứ 14, thương nhân đầu mối được quyền tự xác định giá bán buôn, chi phí và lợi nhuận định mức theo thị trường, sau đó kê khai dữ liệu với cơ quan quản lý. Trong khi đó, các cửa hàng bán lẻ không được bán cao hơn mức giá do đầu mối cấp hàng quy định.
Đại diện nhiều doanh nghiệp bán lẻ nhỏ bày tỏ lo ngại cơ chế mới chưa phân định rõ tỷ lệ lợi nhuận giữa các khâu. Nếu đầu mối thâu tóm quyền định giá bán buôn, họ hoàn toàn có thể hạ chiết khấu dành cho bán lẻ xuống mức tối thiểu, thậm chí 0 đồng, đẩy các đại lý bán lẻ vào tình trạng thua lỗ nặng nề và đứt gãy dòng tiền.
Tác động & Nhận định
Chính sách này dự kiến sẽ tác động mạnh đến cấu trúc ngành xăng dầu
- Lợi thế lớn cho các "ông lớn": Doanh nghiệp đầu mối sở hữu hệ thống phân phối khép kín như Petrolimex (PLX) hay PVOIL (OIL) sẽ tối ưu hóa được biên lợi nhuận và mở rộng thị phần.
- Áp lực đào thải: Các cây xăng bán lẻ tư nhân nhỏ lẻ đối mặt rủi ro phá sản hoặc buộc phải sáp nhập vào các chuỗi lớn nếu không đàm phán được mức hoa hồng hợp lý.
- Thị trường minh bạch hơn: Việc bỏ giá trần hành chính giúp thị trường vận hành linh hoạt theo giá dầu thế giới, nhưng đòi hỏi công cụ kiểm soát chống độc quyền hiệu quả từ cơ quan quản lý.