Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) đang chuyển đổi quy trình cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói từ cơ chế “xin – cho” sang mô hình tự chịu trách nhiệm, với việc cắt giảm thời gian và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Mục tiêu là thúc đẩy tính chủ động của doanh nghiệp và cá nhân, đồng thời tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý chất lượng nông sản xuất khẩu.
Diễn biến chi tiết
Tại Hội nghị triển khai Nghị quyết số 36 của Chính phủ, ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ NN&MT), nhấn mạnh rằng mã số vùng trồng không phải là giấy phép chung mà phụ thuộc vào quy định và cơ chế công nhận của từng nước nhập khẩu. Hiện có hai cơ chế quản lý chính:
- Cơ chế tiền kiểm: Các thị trường như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Malaysia, Đài Loan và Hàn Quốc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền nước nhập khẩu trực tiếp phê duyệt danh sách mã số vùng trồng do Việt Nam đề xuất. Điều này có nghĩa là vùng trồng đã được cấp mã trong nước vẫn cần sự chấp thuận từ phía nhập khẩu.
- Cơ chế hậu kiểm: Các thị trường như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Australia, New Zealand, Chile, Thái Lan chủ yếu chấp nhận danh sách mã số do Việt Nam quản lý và thực hiện hậu kiểm.
Điểm mới quan trọng của Nghị quyết 36 là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Tổ chức và cá nhân sẽ tự kê khai, tự chịu trách nhiệm về thông tin, trong khi cơ quan quản lý sẽ tiếp nhận hồ sơ trên môi trường điện tử và tăng cường giám sát sau cấp phép.
Tác động & Nhận định
Chính sách này dự kiến mang lại nhiều tác động tích cực cho ngành nông nghiệp Việt Nam:
- Nâng cao trách nhiệm: Việc tự kê khai và hậu kiểm sẽ buộc người sản xuất, doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải chủ động hơn trong việc đảm bảo chất lượng và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.
- Đẩy nhanh quy trình: Đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ rút ngắn thời gian chờ đợi, giúp nông sản Việt Nam nhanh chóng tiếp cận thị trường xuất khẩu.
- Tăng cường minh bạch: Quy trình điện tử và hậu kiểm rõ ràng hơn sẽ góp phần giảm thiểu các hành vi tiêu cực, tạo môi trường kinh doanh công bằng hơn.
- Thích ứng thị trường: Việc điều chỉnh quy trình cấp mã phù hợp với từng thị trường nhập khẩu sẽ giúp nông sản Việt Nam đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe từ đối tác quốc tế, mở rộng cơ hội xuất khẩu và nâng cao giá trị nông sản.