Tuy đã đi vào hoạt động hơn 5 năm, tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn đang đối mặt với nghịch lý vắng xe, khiến doanh thu từ thu phí không đạt phương án tài chính ban đầu. Điều này đặt ra thách thức lớn cho doanh nghiệp dự án trong việc đảm bảo khả năng trả lãi và gốc vay ngân hàng. Trong khi đó, tuyến Quốc lộ 1A (QL1A) chạy song song lại luôn trong tình trạng đông đúc, ùn ứ phương tiện.
Diễn biến chi tiết
Uỷ ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn, cơ quan quản lý nhà nước tại dự án, xác nhận lưu lượng xe qua lại thấp đã ảnh hưởng đến doanh thu, gây khó khăn tài chính cho doanh nghiệp dự án. Một trong những nguyên nhân chính là sự tồn tại song song của QL1A, nơi nhiều loại xe, đặc biệt là xe tải và xe khách, lựa chọn di chuyển để tránh phí cầu đường. Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng chỉ ra rằng công tác dự báo lưu lượng giao thông khi thực hiện dự án chưa sát thực tế, dẫn đến thâm hụt doanh thu. Việc không thu phí trên đoạn cải tạo, nâng cấp của QL1A cũng làm ảnh hưởng tiêu cực đến phương án tài chính của cao tốc.
Tác động & Nhận định
Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp dự án BOT cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn mà còn đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả của các dự án hạ tầng giao thông được triển khai theo hình thức này. Đối với nhà đầu tư, những dự án BOT có doanh thu không đạt kỳ vọng tiềm ẩn rủi ro lớn về khả năng thu hồi vốn và sinh lời. Vấn đề này có thể:
- Gia tăng áp lực nợ: Doanh nghiệp khó khăn trong việc trả nợ gốc và lãi vay ngân hàng.
- Ảnh hưởng đến uy tín đầu tư BOT: Làm giảm sự hấp dẫn của các dự án BOT khác đối với nhà đầu tư.
- Yêu cầu điều chỉnh chính sách: Buộc các cơ quan quản lý phải xem xét lại phương pháp dự báo và chính sách thu phí để đảm bảo tính khả thi của dự án.
Hiện tượng này cũng cho thấy sự cần thiết của việc đánh giá kỹ lưỡng và toàn diện hơn về tác động của các tuyến đường song song và chính sách giá phí trong việc định hướng luồng giao thông.