Tại Diễn đàn "Kết nối sản xuất, tiêu thụ sầu riêng - Hệ sinh thái sầu riêng bền vững" ở Đắk Lắk, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, đã đưa ra thông điệp đáng chú ý: “Đừng để trái sầu riêng đi một mình”. Thông điệp này nhấn mạnh sự cần thiết của một cách tiếp cận toàn diện và liên kết trong ngành sầu riêng, tránh việc chỉ nhìn vào lợi ích cá nhân trước cơn sốt giá.
Diễn biến chi tiết
Đắk Lắk, với khoảng 41.000 ha diện tích trồng sầu riêng, là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước. Niên vụ 2025, tỉnh này đạt sản lượng gần 446.000 tấn sầu riêng, với kim ngạch xuất khẩu ước tính khoảng 1,1 tỷ USD. Quy mô lớn này mang lại cơ hội tỷ đô nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức lớn về chất lượng sản phẩm, yêu cầu về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và sự liên kết trong sản xuất.
Ông Lê Minh Hoan chỉ ra rằng mỗi chủ thể trong chuỗi giá trị sầu riêng đang nhìn nhận vấn đề từ một góc độ riêng: nông dân quan tâm đến thu nhập, doanh nghiệp chú trọng đơn hàng và thị trường, cơ quan quản lý tập trung vào mã số vùng trồng và kiểm dịch, còn người tiêu dùng đặt niềm tin vào chất lượng và an toàn. Ông cảnh báo rằng việc mỗi người chỉ nhìn phần của mình có thể khiến cả ngành hàng mất đi cái nhìn tổng thể.
Tác động & Nhận định
Thông điệp của ông Hoan đặc biệt nhấn mạnh rủi ro khi giá cao trở thành tín hiệu dẫn đường nguy hiểm. Việc mở rộng diện tích trồng ồ ạt mà không dựa trên nhu cầu thị trường thực sự có thể dẫn đến tình trạng dư cung và sụt giảm giá trong tương lai. Thị trường vận hành dựa trên cung cầu, không phải mong muốn của người sản xuất. Do đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để phát triển bền vững, đảm bảo chất lượng và khả năng cạnh tranh lâu dài cho ngành sầu riêng Việt Nam.
- Rủi ro dư cung: Mở rộng diện tích trồng không kiểm soát có thể gây ra dư cung khi thị trường bão hòa, ảnh hưởng đến giá cả và thu nhập của nông dân.
- Yêu cầu chất lượng: Các thị trường xuất khẩu ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc, đặt ra áp lực lớn cho người sản xuất.
- Liên kết chuỗi giá trị: Cần có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa nông dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để đảm bảo một hệ sinh thái sầu riêng bền vững.