Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating) vừa công bố báo cáo cập nhật ngày 13/10/2026, cảnh báo chi phí hoạt động tăng và nguồn vốn thắt chặt sẽ làm suy yếu môi trường tín nhiệm của các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam trong 12 tháng tới. Tình trạng tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tăng trưởng huy động tiền gửi đang tạo sức ép lớn lên hệ thống tài chính.
Vì sao tín nhiệm ngân hàng và doanh nghiệp chịu áp lực?
Theo báo cáo của VIS Rating, triển vọng tín nhiệm hiện tại kém thuận lợi hơn so với nửa đầu năm do nhiều yếu tố vĩ mô tác động tiêu cực:
- Chi phí đầu vào và lạm phát tăng: Giá bán lẻ nhiên liệu trong nước tăng 19% - 52% so với cùng kỳ do bất ổn tại Trung Đông. CPI tăng 4,9% so với cùng kỳ, trong khi CPI bình quân 8 tháng đầu năm 2026 tăng 4,5%, hạn chế dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ.
- Lãi suất cho vay duy trì mức cao: Tăng trưởng tín dụng cao hơn huy động khiến các ngân hàng cạnh tranh gay gắt, chi phí vốn neo cao làm suy giảm dòng tiền trả nợ của doanh nghiệp.
- Thanh khoản bất động sản giảm sút: Số lượng giao dịch bất động sản toàn quốc trong quý II/2026 giảm 36% so với cùng kỳ. Tỷ lệ hấp thụ căn hộ sơ cấp tại Hà Nội và TP.HCM giảm xuống 73% (so với mức 95% năm 2025).
Tác động tới nhà đầu tư
Môi trường thắt chặt vốn sẽ dẫn đến sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành trên thị trường chứng khoán:
- Nhóm chịu rủi ro cao: Doanh nghiệp bất động sản nhà ở gặp áp lực tái cấp vốn lớn nhất do thanh khoản sụt giảm và tiến độ bàn giao chậm. Doanh nghiệp xuất khẩu quy mô nhỏ cũng đối mặt rủi ro nếu chịu thêm thuế quan từ Mỹ.
- Nhóm có khả năng chống chịu tốt: Doanh nghiệp liên quan đến hạ tầng, tiêu dùng nội địa quy mô lớn cùng các ngân hàng quốc doanh và ngân hàng tư nhân quy mô lớn duy trì được sức chống chịu nhờ nền tảng vốn vững.
- Rủi ro nợ xấu gia tăng: Việc các ngân hàng thận trọng hơn khi cấp hạn mức tín dụng có thể làm nghẽn dòng tiền của các công ty có hồ sơ tài chính yếu kém, gây rủi ro nợ xấu tiềm ẩn cho hệ thống ngân hàng.