Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp khi Mỹ từ chối đề xuất ngừng bắn kéo dài 7 ngày của Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và chi phí vận tải biển tăng vọt.
Diễn biến đàm phán và chiến lược của Iran
Theo nhận định từ chuyên gia cấp cao Ross Harrison thuộc Viện Trung Đông, việc Iran đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong 7 ngày được xem là nỗ lực thể hiện thiện chí đàm phán, dù Tehran đã lường trước phản ứng bác bỏ từ phía chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump.
Iran hiện đang tập trung vào hai mục tiêu cốt lõi
- Yêu cầu các tàu thuyền quốc tế di chuyển sát bờ biển nước này để giám sát việc mở lại tuyến hàng hải huyết mạch.
- Chuẩn bị cho bối cảnh hậu xung đột tại eo biển Hormuz, bao gồm phương án áp dụng cơ chế thu phí đối với tàu chở hàng và vận động sự ủng hộ từ các nước Ả Rập vùng Vịnh.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nhấn mạnh rằng việc thông quan tại eo biển Hormuz phụ thuộc hoàn toàn vào việc các điều kiện an ninh được đáp ứng thông qua giải pháp ngoại giao.
Tác động & Nhận định thị trường
Việc bế tắc đàm phán giữa Mỹ và Iran giữ rủi ro địa chính trị ở mức cao, tác động trực tiếp tới thị trường tài chính và hàng hóa:
- Thị trường dầu mỏ: Giá dầu thô thế giới đối mặt với áp lực tăng giá mạnh do rủi ro nghẽn dòng chảy dầu mỏ qua eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% lượng tiêu thụ dầu toàn cầu.
- Nhóm cổ phiếu dầu khí Việt Nam: Các mã như PVS, PVD, BSR, PLX có thể hưởng lợi từ đà tăng của giá dầu thế giới và hoạt động thăm dò, khai thác được đẩy mạnh.
- Lạm phát và chi phí vận tải: Nguy cơ giá nhiên liệu tăng và cước tàu biển kéo dài chuỗi tăng có thể làm gia tăng chi phí logistics của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.