Canada đã công bố áp thuế nhập khẩu lên tới 50% đối với khoảng 700 sản phẩm của Mỹ, bắt đầu từ ngày 8/9. Động thái này là sự đáp trả trực tiếp việc Mỹ áp thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa của Canada tuần trước, sau khi các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước đổ vỡ.
Diễn biến chi tiết
Mối quan hệ thương mại giữa Canada và Mỹ là một trong những mối quan hệ lớn nhất thế giới, với chuỗi cung ứng liên kết sâu rộng trong các ngành như ô tô, năng lượng, nông nghiệp và sản xuất. Do đó, căng thẳng thương mại kéo dài có thể gây tổn thất đáng kể cho doanh nghiệp và người lao động ở cả hai quốc gia.
Về lý thuyết, các doanh nghiệp Canada có thể chịu thiệt hại nặng nề hơn, khi ba phần tư kim ngạch xuất khẩu của Canada là sang Mỹ, chiếm gần 25% GDP của nước này. Tỷ lệ phụ thuộc này lớn hơn nhiều so với chiều ngược lại. Theo Dan Kelly, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp độc lập Canada (CFIB), 40% doanh nghiệp nhỏ xuất khẩu sang Mỹ sẽ bị ảnh hưởng bởi các mức thuế mới. Một khảo sát gần đây với hơn 100.000 thành viên CFIB cho thấy một phần ba số doanh nghiệp dự kiến doanh thu giảm 50% trở lên, thậm chí nhiều đơn vị lo ngại thị trường Mỹ sẽ biến mất.
Quy mô kinh tế của Mỹ lớn hơn Canada rất nhiều; GDP danh nghĩa năm 2025 của Mỹ dự kiến đạt 30.770 tỷ USD, gấp hơn 13 lần Canada (2.320 tỷ USD). Sự bất cân xứng này khiến các biện pháp đáp trả của Canada khó có thể gây tác động lớn lên nền kinh tế Mỹ.
Tác động & Nhận định
Việc Canada tự tin đáp trả Mỹ, dù có quy mô kinh tế nhỏ hơn nhiều, cho thấy một sự đồng thuận mạnh mẽ trong nước và có thể tận dụng đòn bẩy từ kỳ bầu cử giữa kỳ của Washington. Mặc dù có khả năng chịu thiệt hại lớn hơn về mặt kinh tế, quyết định của Canada cho thấy quyết tâm bảo vệ lợi ích thương mại của mình. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến này, đặc biệt là tác động đến các ngành có chuỗi cung ứng đan xen giữa hai nước, như ô tô và nông nghiệp. Các công ty Việt Nam có mối quan hệ xuất nhập khẩu gián tiếp với chuỗi cung ứng của Canada hoặc Mỹ trong các ngành này cũng có thể bị ảnh hưởng. Nếu căng thẳng leo thang, có thể dẫn đến phân phối lại chuỗi cung ứng toàn cầu, tạo ra cả thách thức và cơ hội mới.
- Tác động kinh tế: Doanh nghiệp Canada, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ, đối mặt với rủi ro doanh thu giảm mạnh. Trong khi đó, tác động lên Mỹ dự kiến sẽ hạn chế hơn do quy mô kinh tế lớn.
- Mối quan hệ thương mại: Căng thẳng kéo dài có thể làm tổn hại mối quan hệ thương mại lâu đời, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng khu vực Bắc Mỹ.
- Yếu tố chính trị: Kỳ bầu cử giữa kỳ của Mỹ có thể là một yếu tố mà Canada đang tận dụng để gây áp lực.