Việc phân cấp thẩm quyền ban hành Quy chế quản lý kiến trúc cho cấp xã đang là vấn đề được Quốc hội thảo luận sôi nổi. Mặc dù chủ trương phân cấp nhằm đơn giản hóa quy trình và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thực tế cho thấy nhiều xã, đặc biệt là 705 xã đang trong giai đoạn sắp xếp lại, có thể gặp khó khăn do năng lực cán bộ còn hạn chế và khối lượng công việc quá tải.
Diễn biến chi tiết
Sáng 8/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết dự thảo luật nhằm đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phân định trách nhiệm và thẩm quyền phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định về quy chế quản lý kiến trúc phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp, thống nhất với quy định pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn.
Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đã bày tỏ lo ngại về tính khả thi khi phân cấp hoàn toàn cho UBND cấp xã ban hành Quy chế quản lý kiến trúc ngay thời điểm hiện tại. Bà Hải nhấn mạnh trình độ và năng lực của cán bộ cơ sở có thể chưa đáp ứng được yêu cầu này. Do đó, quy định cần được nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng cấp xã tổ chức lập, nhưng phải có ý kiến thẩm định từ cơ quan chuyên môn cấp trên, hoặc UBND cấp tỉnh ban hành “Khung quy chế mẫu” để đảm bảo chất lượng và tính đồng bộ.
Tác động & Nhận định
Quy định mới về phân cấp thẩm quyền có thể mang lại những tác động đáng kể đến thị trường bất động sản và hoạt động đầu tư. Nếu việc phân cấp được thực hiện một cách hiệu quả, nó có thể:
- Đẩy nhanh quá trình cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan đến kiến trúc, giúp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
- Tăng tính chủ động cho chính quyền địa phương trong việc quản lý quy hoạch và kiến trúc tại khu vực mình.
Tuy nhiên, nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực cán bộ và quy trình kiểm soát, việc phân cấp có thể dẫn đến rủi ro về chất lượng quy hoạch, thiếu nhất quán trong quản lý kiến trúc và tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững của đô thị và nông thôn. Do đó, việc ban hành các hướng dẫn chi tiết và tăng cường đào tạo cho cán bộ cấp xã là rất cần thiết.