Sự phát triển của đô thị hóa tại Việt Nam đã chứng kiến sự lột xác ngoạn mục của mô hình nhà ở, đặc biệt là căn hộ chung cư, từ những khu tập thể 30m² với "chuồng cọp" chắp vá đến các đại đô thị tích hợp đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, và trung tâm thương mại.
Diễn biến chi tiết
Giai đoạn đầu, nhà ở tại Việt Nam chủ yếu là nhà tập thể thấp tầng ở miền Bắc và cư xá ở miền Nam, được Nhà nước phân phối như phúc lợi xã hội. Tại miền Bắc, mô hình “tiểu khu nhà ở” (Microrayon) với các khối nhà 2–6 tầng định hình lối sống cộng đồng, điển hình là Kim Liên, Giảng Võ, Thành Công (Hà Nội) và các khu nhà công nhân ở Hải Phòng, Việt Trì. Miền Nam phát triển mô hình cư xá như Thanh Đa, Đô Thành (TP.HCM), với mạng lưới đường nội bộ bàn cờ và hoạt động kinh doanh sầm uất ở tầng trệt.
Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ sử dụng, những căn hộ khoảng 30m² trở nên chật chội, dẫn đến việc cơi nới tự phát "chuồng cọp". Tình trạng lún nứt, vật liệu xuống cấp và các phần xây thêm đã làm phá vỡ cảnh quan, gia tăng rủi ro mất an toàn. Nhiều công trình bị xếp vào diện nguy hiểm cấp D và phải di dời khẩn cấp, cho thấy sự cấp bách của việc đổi mới mô hình nhà ở.
Tác động & Nhận định
Sự chuyển mình của mô hình căn hộ chung cư phản ánh quá trình đô thị hóa mạnh mẽ và nhu cầu ngày càng cao về chất lượng sống của người dân Việt Nam. Việc phát triển các đại đô thị với hạ tầng đồng bộ không chỉ giải quyết vấn đề thiếu hụt nhà ở mà còn tạo ra những không gian sống hiện đại, tiện nghi. Điều này có tác động tích cực đến thị trường bất động sản, thu hút các nhà đầu tư phát triển dự án quy mô lớn và cải thiện diện mạo đô thị.