Giá xăng dầu trong nước đang chịu áp lực lớn từ xung đột leo thang ở Trung Đông, khiến giá tăng 52-73% so với trước căng thẳng. Để ứng phó, nhà điều hành đã chi hơn 3.060 tỷ đồng từ Quỹ bình ổn giá xăng dầu trong hơn hai tuần qua. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chỉ dựa vào quỹ này là không đủ, và kiến nghị cần phối hợp linh hoạt các chính sách khác, đặc biệt là giảm thuế, phí để duy trì sự ổn định dài hạn.
Diễn biến chi tiết
Thị trường xăng dầu Việt Nam đang đối mặt với biến động mạnh do xung đột Trung Đông, đẩy giá xăng dầu lên mức cao hơn 52-73% so với trước đó. Trong nỗ lực bình ổn, cơ quan điều hành đã sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu 6 lần, với tổng mức chi lên tới 3.060 tỷ đồng. TS Nguyễn Quốc Việt từ Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng quỹ và đảm bảo nguồn cung để giảm tác động tức thời lên người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), số dư quỹ khoảng 5.670 tỷ đồng (cuối tháng 2) chỉ có thể hỗ trợ bình ổn trong khoảng 15 ngày nếu duy trì mức chi hiện tại (3.000-4.000 đồng/lít cho xăng, dầu hỏa, mazut và 4.000-5.000 đồng/lít cho dầu diesel). Ông Việt cảnh báo không nên phụ thuộc vào một công cụ duy nhất, mà cần điều chỉnh các công cụ khác như thuế, phí để tạo “bước đệm dài hơn”. Các loại thuế hiện áp dụng bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt (8-10%), thuế nhập khẩu (10%), và thuế giá trị gia tăng (8%).
Tác động & Nhận định
Việc giá xăng dầu tăng cao gây áp lực lớn lên chi phí sản xuất của doanh nghiệp và sinh hoạt của người dân. Nếu không có các biện pháp can thiệp hiệu quả và kịp thời, lạm phát có thể gia tăng, ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Các chuyên gia nhận định:
- Quỹ bình ổn chỉ là giải pháp ngắn hạn: Không đủ sức đối phó với biến động giá toàn cầu kéo dài.
- Giảm thuế, phí là giải pháp bền vững hơn: Tạo dư địa dài hơn để ứng phó, giúp ổn định giá cả và giảm gánh nặng cho nền kinh tế.
- Cần sự phối hợp chính sách: Kết hợp linh hoạt các công cụ để đảm bảo hiệu quả tối ưu.
Đây là động thái cần thiết để duy trì sự ổn định vĩ mô, đặc biệt khi Việt Nam đang đẩy mạnh phục hồi kinh tế sau đại dịch.