Nền kinh tế Campuchia đang đối mặt với những thách thức đáng kể bao gồm nguy cơ mất các ưu đãi thương mại, sự phụ thuộc ngày càng sâu sắc vào nguồn vốn từ Trung Quốc và tiến trình gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) bị trì trệ. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến lộ trình phát triển đầy tham vọng của quốc gia này.
Diễn biến chi tiết
Campuchia và Trung Quốc gần đây đã nhất trí đẩy nhanh tiến độ bốn dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm trong khuôn khổ hợp tác "Lục giác Kim cương", thắt chặt hơn nữa quan hệ đối tác vốn đã chiếm khoảng 75% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Campuchia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Campuchia theo đuổi "Chiến lược Ngũ giác", với mục tiêu đạt mức thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2050. Campuchia dự kiến sẽ thoát khỏi nhóm các nước kém phát triển nhất (LDC) vào tháng 12/2029.
Để đạt được những cột mốc này, Campuchia cần một nền kinh tế đa dạng hơn mức mà bất kỳ đối tác đơn lẻ nào có thể cung cấp. Ngưỡng thu nhập cao hiện ở mức 14.375 USD, gấp khoảng 6 lần mức thu nhập bình quân đầu người hiện tại của Campuchia là 2.520 USD. Dù vậy, trong giai đoạn 2000-2019, Campuchia đã đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 8,2%/năm, mức cao thứ năm thế giới, cho thấy tiềm năng phát triển.
Tác động & Nhận định
- Mất ưu đãi thương mại: Việc Campuchia sắp thoát khỏi nhóm LDC đồng nghĩa với việc nước này sẽ mất đi các ưu đãi thương mại quan trọng từ các thị trường phát triển, có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Điều này đòi hỏi Campuchia phải cải thiện năng lực cạnh tranh và tìm kiếm các hiệp định thương mại mới.
- Phụ thuộc Trung Quốc: Sự phụ thuộc quá mức vào vốn và thương mại từ Trung Quốc mang lại rủi ro địa chính trị và kinh tế. Việc đa dạng hóa nguồn vốn FDI và thị trường xuất khẩu là cực kỳ cần thiết để đảm bảo sự ổn định và bền vững cho nền kinh tế.
- Gia nhập CPTPP: Tiến trình trì trệ trong việc gia nhập CPTPP có thể khiến Campuchia bỏ lỡ cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn và các tiêu chuẩn kinh tế cao hơn, vốn là yếu tố quan trọng để thúc đẩy đa dạng hóa kinh tế và thu hút đầu tư chất lượng.
Phnom Penh cần phải cân bằng giữa việc duy trì quan hệ với các đối tác truyền thống và tìm kiếm cơ hội từ các thị trường mới để xây dựng một nền kinh tế vững chắc hơn.