Thị trường chứng khoán Việt Nam đang trải qua đợt giảm điểm sâu nhất trong nhiều tháng, với VN-Index mất hơn trăm điểm chỉ trong hơn hai tuần. Áp lực bán gia tăng đã kéo theo hiện tượng call margin (yêu cầu bổ sung ký quỹ) xuất hiện ở nhiều tài khoản, làm dấy lên lo ngại về khả năng lặp lại kịch bản “call margin domino” từng xảy ra vào năm 2022.
Diễn biến chi tiết
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng Đầu tư, Chứng khoán An Bình (ABS), nhận định nguyên nhân chính khiến thị trường giảm sâu gần đây đến từ áp lực call margin gia tăng. Lực bán mạnh đã xuất hiện từ phiên 20/7 khi nhiều tài khoản chạm ngưỡng gọi ký quỹ, sau đó tiếp tục lan rộng vào phiên 21/7. Tuy nhiên, ông Minh cho rằng thị trường hiện mới chủ yếu dừng ở trạng thái bị call margin, chưa xuất hiện tình trạng force sell (bán giải chấp bắt buộc) trên diện rộng.
Đáng chú ý, quy mô dư nợ margin trên vốn hóa thị trường vẫn ở mức rất cao, trong khi nhiều cổ phiếu đã giảm sâu, thậm chí thủng đáy thiết lập hồi tháng 3. Theo chuyên gia, áp lực margin lần này chủ yếu đến từ nhóm nhà đầu tư lớn như tổ chức trong nước, cổ đông lớn hoặc chủ doanh nghiệp, chứ không phải nhà đầu tư cá nhân. Điều này được chứng minh qua mức thanh khoản teo tóp trong nhiều tháng qua, cho thấy phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ đã rút khỏi thị trường hoặc hạn chế giao dịch.
Tác động & Nhận định
- Rủi ro ngắn hạn: Sự xuất hiện của call margin là tín hiệu cảnh báo về áp lực bán tiềm ẩn, có thể kéo dài đà giảm của thị trường nếu tình trạng này leo thang thành force sell.
- Khác biệt so với 2022: Mặc dù hiện tượng call margin gợi nhớ năm 2022, ông Minh cho rằng chưa có cơ sở để kết luận xu hướng tăng dài hạn đã đảo chiều. Điểm khác biệt nằm ở đối tượng chịu áp lực margin chủ yếu là nhà đầu tư lớn, trong khi nhà đầu tư cá nhân có vẻ thận trọng hơn.
- Triển vọng: Thị trường đang ở nhịp giảm trong ngắn hạn, tuy nhiên, cần theo dõi chặt chẽ động thái của các nhà đầu tư lớn và diễn biến thanh khoản để đánh giá mức độ rủi ro của một đợt bán tháo diện rộng.
Đợt giảm điểm hiện tại đặt ra thách thức cho các nhà đầu tư, đặc biệt là những ai sử dụng đòn bẩy cao. Việc theo dõi sát sao các chỉ số vĩ mô và diễn biến dòng tiền sẽ là yếu tố then chốt trong giai đoạn này.