Tại bang California, Hoa Kỳ, hơn 50.000 hộ dân đã tham gia chương trình thí điểm biểu giá điện theo giờ (Time-of-Use – TOU). Đây là một nỗ lực nhằm khuyến khích người dân điều chỉnh thói quen sử dụng điện, giảm tải cho lưới điện vào các khung giờ cao điểm, thường là chiều tối, khi giá điện được tính cao hơn.
Diễn biến chi tiết
Chương trình này được triển khai bởi ba tập đoàn điện lực lớn của California là PG&E, SCE và SDG&E, dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Tiện ích Công cộng California (CPUC). Mục tiêu chính là chuẩn bị cho lộ trình áp dụng TOU mặc định cho phần lớn khách hàng dân dụng trong tương lai. Cơ chế này khác biệt so với cách tính điện truyền thống, không chỉ dựa vào tổng lượng điện tiêu thụ hàng tháng mà còn phụ thuộc vào thời điểm sử dụng điện trong ngày. Giờ cao điểm thường có chi phí cao hơn đáng kể.
Báo cáo đánh giá cuối cùng của chương trình thí điểm cho thấy California đã triển khai TOU dân dụng theo hình thức tự nguyện tham gia (opt-in pilot) trên toàn bang. Mặc dù một số hộ gia đình ghi nhận hóa đơn tiền điện tăng tới 1 triệu đồng/tháng, nhìn chung, mô hình này được đánh giá là bài bản và kỹ lưỡng, đặc biệt là về các khía cạnh an sinh xã hội, giúp người dân có thời gian thích nghi.
Tác động & Nhận định
- Đối với người tiêu dùng: Mặc dù có khả năng tăng chi phí điện nếu không điều chỉnh thói quen, chương trình khuyến khích người dân sử dụng điện hiệu quả hơn và dịch chuyển các hoạt động tiêu thụ năng lượng lớn sang giờ thấp điểm. Điều này có thể dẫn đến việc thay đổi đáng kể trong sinh hoạt hàng ngày.
- Đối với lưới điện: Giúp giảm áp lực cho hệ thống lưới điện vào giờ cao điểm, hạn chế nguy cơ quá tải và cải thiện hiệu quả vận hành tổng thể.
- Đối với Việt Nam: Bộ Công Thương Việt Nam hiện đang cân nhắc phương án tính tiền điện sinh hoạt theo khung giờ và đã bổ sung vào dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Mô hình của California có thể cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá cho Việt Nam trong việc triển khai biểu giá điện tương tự, đặc biệt là trong việc đảm bảo sự chấp thuận của người dân và quản lý tác động xã hội.