Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Nghị quyết 107/2023 của Quốc hội, trong đó đề xuất miễn áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đối với các dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ. Mục tiêu là để đảm bảo thực hiện đúng các cam kết với nhà đầu tư, tránh phát sinh tranh chấp quốc tế và không làm tăng giá điện cho người dân.
Diễn biến chi tiết
Theo đề xuất, mức thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa áp dụng cho các dự án BOT điện có bảo lãnh Chính phủ sẽ được xác định bằng 0 đồng. Điều này được Bộ Tài chính nhận định là giải pháp phù hợp với hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), cho phép các quốc gia có thể linh hoạt xử lý với một số trường hợp đặc thù nếu đảm bảo mục tiêu chung của chính sách. Các tập đoàn đa quốc gia có nhiều doanh nghiệp thành viên tại Việt Nam vẫn sẽ áp dụng thuế bổ sung tối thiểu nội địa theo quy định chung, nhưng phần thuế phân bổ cho dự án BOT điện sẽ bằng 0 đồng. Nếu doanh nghiệp BOT là pháp nhân duy nhất, toàn bộ số thuế bổ sung tối thiểu nội địa phát sinh cũng sẽ bằng 0.
Trong giai đoạn 2005-2015, Việt Nam đã thu hút nhiều dự án BOT điện quy mô lớn từ nhà đầu tư nước ngoài để đảm bảo an ninh năng lượng. Các dự án này, như Mông Dương 2 (ký năm 2011) và Vũng Áng 2 (ký năm 2020), đều dựa trên chuỗi cam kết pháp lý gồm hợp đồng BOT, mua bán điện (PPA) và đặc biệt là bảo lãnh Chính phủ, trong đó Chính phủ cam kết duy trì ổn định chính sách hoặc có cơ chế xử lý nếu thay đổi ảnh hưởng đến quyền lợi nhà đầu tư.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này có tác động tích cực đến môi trường đầu tư, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng, khi thể hiện sự nhất quán của Chính phủ Việt Nam trong việc thực hiện các cam kết quốc tế và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Việc miễn áp thuế tối thiểu toàn cầu cho các dự án BOT điện sẽ:
- Giảm rủi ro tranh chấp pháp lý quốc tế cho Việt Nam.
- Duy trì sự ổn định về giá điện do không kích hoạt cơ chế bồi hoàn theo hợp đồng BOT.
- Tăng cường niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vào các dự án hạ tầng lớn tại Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh thu hút FDI ngày càng cạnh tranh.
- Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia thông qua việc khuyến khích và giữ chân các dự án điện lớn.
Đây là một bước đi chiến lược, thể hiện sự chủ động của Việt Nam trong việc thích ứng với quy định thuế quan quốc tế mới mà vẫn bảo vệ được lợi ích quốc gia và nhà đầu tư chiến lược.