Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với đề xuất quan trọng về cơ chế định giá đất. Cụ thể, dự thảo đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể, thay vào đó Nhà nước sẽ là cơ quan quyết định giá đất nhằm khắc phục những bất cập hiện hành trên thị trường.
Diễn biến chi tiết
Theo dự thảo, giá đất do Nhà nước quyết định sẽ dựa trên dữ liệu đầy đủ, khoa học, công khai, phản ánh hợp lý thực tiễn thị trường. Cơ chế này sẽ kết nối dữ liệu từ đất đai, thuế, công chứng, ngân hàng và bất động sản để ngăn chặn việc thao túng giá đất và loại bỏ tình trạng nhiều mức giá khác nhau. Nhà nước sẽ ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỷ lệ bồi thường phù hợp với thực tế, đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư. Dự thảo cũng đề xuất bỏ nguyên tắc định giá đất theo thị trường khi xác định giá đất. Mục tiêu là phát huy vai trò của Nhà nước trong việc quyết định giá đất, đồng thời áp dụng các phương pháp định giá khoa học và minh bạch. Việc định giá sẽ căn cứ vào mục đích sử dụng, thời hạn sử dụng đất, thông tin đầu vào, các yếu tố ảnh hưởng và quy định pháp luật liên quan tại thời điểm định giá. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh sẽ được áp dụng cho các khoản thu ngân sách từ đất đai và tính giá trị quyền sử dụng đất khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước.
Tác động & Nhận định
Đề xuất này có thể giải tỏa nhiều điểm nghẽn trong việc định giá đất, vốn là nguyên nhân gây ra nhiều tranh chấp và chậm trễ trong các dự án đầu tư. Việc Nhà nước kiểm soát chặt chẽ hơn về giá đất thông qua dữ liệu đồng bộ có thể mang lại tính minh bạch và công bằng cao hơn cho thị trường bất động sản. Tuy nhiên, việc bỏ nguyên tắc định giá theo thị trường có thể gây ra những lo ngại về tính sát thực của giá đất so với diễn biến cung cầu, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và nhà đầu tư nếu giá đất không phản ánh đúng giá trị thực. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư trong lĩnh vực bất động sản và các doanh nghiệp có quỹ đất lớn.