Bộ Công Thương đang đề xuất bổ sung quy định tính giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường đối với khách hàng sinh hoạt. Động thái này nhằm mục tiêu xây dựng lộ trình áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) cho các hộ gia đình đủ điều kiện, khuyến khích người dân dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện ra khỏi các khung giờ cao điểm.
Diễn biến chi tiết
Hiện tại, giá điện theo thời gian sử dụng chủ yếu áp dụng cho khách hàng sản xuất và kinh doanh, trong khi hộ gia đình vẫn chịu biểu giá bán lẻ sinh hoạt bậc thang. Theo Bộ Công Thương, cơ chế giá điện bậc thang hiện hành phù hợp với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, nơi nhu cầu điện tăng trưởng cao và hỗ trợ các hộ thu nhập thấp tiếp cận điện năng. Tuy nhiên, tiêu thụ điện sinh hoạt chiếm tỷ trọng lớn thứ hai cả nước, chỉ sau nhóm công nghiệp, và được đánh giá là khó điều chỉnh hành vi sử dụng điện hơn các lĩnh vực sản xuất.
Với việc nhu cầu sử dụng điện dự kiến ngày càng tăng và phát triển nguồn cung gặp nhiều khó khăn, Bộ Công Thương nhấn mạnh sự cần thiết phải nghiên cứu các biện pháp để khách hàng sinh hoạt tiết kiệm điện hiệu quả hơn. Việc áp dụng giá điện TOU sẽ là một trong những giải pháp để đạt được mục tiêu này, giúp giảm tải lưới điện quốc gia vào các giờ cao điểm.
Tác động & Nhận định
- Giảm áp lực lên hệ thống điện: Việc điều chỉnh hành vi tiêu dùng có thể giúp giảm áp lực lên lưới điện vào giờ cao điểm, giảm thiểu rủi ro thiếu điện và cần đầu tư lớn vào các nhà máy điện mới.
- Thay đổi thói quen tiêu dùng: Người dân sẽ có xu hướng sử dụng các thiết bị tiêu thụ nhiều điện vào giờ thấp điểm để tiết kiệm chi phí, dẫn đến thay đổi đáng kể trong thói quen sinh hoạt.
- Thách thức triển khai: Việc áp dụng cần có điều kiện kỹ thuật cho phép (như công tơ điện thông minh) và cần lộ trình rõ ràng, minh bạch để tránh gây sốc cho người dân.
Chính sách này nếu được triển khai sẽ có tác động đáng kể đến chi phí sinh hoạt của người dân và định hướng sử dụng năng lượng hiệu quả hơn trên toàn quốc. Tuy nhiên, việc áp dụng cần được nghiên cứu kỹ lưỡng về tác động xã hội và khả năng tiếp nhận của người dân, đặc biệt là các hộ gia đình có thu nhập thấp.