Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 09/2025/TT-BCT, đáng chú ý là đề xuất phương án xác định khung giá điện mặt trời theo các vùng kinh tế - xã hội hoặc từng tỉnh, thành phố. Mục tiêu là phản ánh chính xác hơn điều kiện và chi phí đầu tư tại mỗi địa phương, khắc phục những hạn chế của cách chia ba miền Bắc - Trung - Nam hiện hành và tránh “vết xe đổ” dòng vốn đầu tư ồ ạt gây quá tải lưới điện như giai đoạn giá mua điện cố định (FIT) trước đây.
Diễn biến chi tiết
Hiện tại, khung giá điện mặt trời và điện gió được áp dụng chung theo ba miền. Tuy nhiên, Bộ Công Thương nhận định cách chia này không còn phù hợp do địa giới hành chính thay đổi và sự khác biệt lớn về bức xạ mặt trời, tốc độ gió giữa các địa phương. Ví dụ, trong năm 2025, giá trần điện mặt trời mặt đất tại ba miền lần lượt là 1.383 đồng/kWh (Bắc), 1.107 đồng/kWh (Trung) và 1.012 đồng/kWh (Nam). Điện mặt trời nổi cũng có sự chênh lệch tương tự. Việc phân vùng chi tiết hơn được kỳ vọng sẽ làm cơ sở định giá sát thực tế hơn, đảm bảo tính công bằng và hiệu quả cho các dự án năng lượng tái tạo.
Tác động & Nhận định
- Phản ánh chi phí thực tế: Việc tính giá theo từng tỉnh hoặc vùng kinh tế - xã hội sẽ giúp giá điện phản ánh sát hơn chi phí đầu tư và tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo tại từng địa phương, khuyến khích đầu tư vào các khu vực có tiềm năng cao nhưng chưa được khai thác tối đa.
- Tránh quá tải lưới điện: Đề xuất này có thể giúp điều tiết dòng vốn đầu tư, tránh tình trạng tập trung quá mức vào những khu vực có giá cao mà không đi kèm với hạ tầng lưới điện đồng bộ, như đã từng xảy ra với cơ chế giá FIT trước đây gây ra tình trạng giải tỏa công suất khó khăn.
- Thách thức quản lý: Việc phân loại chi tiết hơn cũng đặt ra thách thức về quản lý, giám sát và cập nhật thông tin cho Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của chính sách.