Bộ Chính trị vừa ban hành Kết luận số 49-KL/TW, yêu cầu hai đô thị lớn là TP.HCM và Hà Nội phải hoàn thành 200km đường sắt đô thị (metro) vào năm 2030. Đây là một mục tiêu tham vọng, thể hiện quyết tâm của Đảng trong việc phát triển hạ tầng giao thông công cộng hiện đại, giảm ùn tắc và thúc đẩy phát triển kinh tế đô thị.
Diễn biến chi tiết
Tại TP.HCM, hiện chỉ có tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) dài 19,7km đang trong giai đoạn hoàn thiện và dự kiến đưa vào khai thác thương mại vào tháng 7/2024. Tuy nhiên, tiến độ triển khai các tuyến còn lại vẫn rất chậm. Trong khi đó, tuyến metro số 2 giai đoạn 1 (Bến Thành - Tham Lương) dài 11,04km mới đang giải phóng mặt bằng được khoảng 86,5% và chuẩn bị khởi công các gói thầu chính vào cuối năm 2025.
Các tuyến khác như tuyến số 3a, 3b, 4, 4b, 5, 6 chỉ đang ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi hoặc lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Để đạt được mục tiêu 200km, TP.HCM cần phải hoàn thành thêm khoảng 180km trong vòng chưa đầy 6 năm, một thách thức rất lớn về vốn, nhân lực và quy trình.
Tác động & Nhận định
- Tác động tích cực: Việc đẩy mạnh xây dựng metro sẽ tạo động lực lớn cho ngành xây dựng hạ tầng, gia tăng giá trị bất động sản dọc các tuyến, và cải thiện môi trường đầu tư của TP.HCM. Nó cũng góp phần giảm áp lực giao thông, ô nhiễm và nâng cao chất lượng cuộc sống đô thị.
- Thách thức lớn: Nguồn vốn là rào cản chính. Các dự án metro đòi hỏi vốn đầu tư khổng lồ, thường từ ngân sách nhà nước và vay ODA. Việc huy động vốn, đặc biệt là từ khu vực tư nhân, cần được đẩy mạnh thông qua các cơ chế chính sách hấp dẫn hơn. Ngoài ra, công tác giải phóng mặt bằng, lựa chọn công nghệ và năng lực quản lý dự án cũng là những yếu tố quyết định thành công.
Mục tiêu 200km metro đến năm 2030 là một nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền, bộ ngành và nhà đầu tư để biến tầm nhìn thành hiện thực, mang lại lợi ích lâu dài cho người dân và kinh tế Việt Nam.