Mặc dù Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước kiên định mục tiêu duy trì mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng, thị trường tiền tệ gần đây ghi nhận nhiều đợt biến động bất ngờ. Thanh khoản ngắn hạn trong hệ thống ngân hàng đang bộc lộ những phân hóa nhất định.
Diễn biến chi tiết trên thị trường
Sau các đợt đồng thuận giảm lãi suất huy động và tung gói tín dụng ưu đãi từ tháng 4 đến tháng 8, thị trường liên ngân hàng bất ngờ đảo chiều mạnh. Cụ thể, vào ngày 21/9, lãi suất qua đêm liên ngân hàng vọt lên mức 7%/năm, tăng tới 2,5 điểm phần trăm chỉ sau một tuần, khác xa mức đáy 1,5 - 1,6%/năm ghi nhận hồi đầu tháng.
Song song đó, một số ngân hàng thương mại bắt đầu tăng lãi suất tiền gửi lên ngưỡng cao, cá biệt chạm mức trên 9%/năm. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tính đến cuối quý II, lượng tiền gửi thanh toán của cá nhân đạt khoảng 1,22 triệu tỷ đồng, giảm gần 130.000 tỷ đồng, phản ánh sự dịch chuyển dòng tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế.
Tác động & Nhận định
- Áp lực lên thanh khoản hệ thống: Sự biến động mạnh của lãi suất qua đêm cho thấy trạng thái vốn khả dụng ngắn hạn của một số nhà băng đang gặp căng thẳng cục bộ.
- Nguy cơ thu hẹp biên lãi ròng (NIM): Chi phí vốn đầu vào nhích lên có thể gây khó khăn cho mục tiêu giảm lãi suất cho vay, ảnh hưởng trực tiếp tới lợi nhuận ngành ngân hàng.
- Tác động đến thị trường chứng khoán: Thanh khoản thắt chặt và lãi suất rục rịch tăng có thể làm giảm sức hấp dẫn của các kênh đầu tư rủi ro, nhà đầu tư nên thận trọng quan sát các động thái bơm/hút ròng qua kênh OMO của Ngân hàng Nhà nước.