Chỉ hơn hai tuần sau khi Mỹ và Iran ký Biên bản ghi nhớ (MoU) với hy vọng chấm dứt các cuộc không kích quy mô lớn và mở ra giai đoạn hạ nhiệt căng thẳng, Washington đã nối lại chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran. Sự đổ vỡ nhanh chóng của thỏa thuận này khiến nhiều nhà quan sát đặt câu hỏi về tính hiệu quả của nó, khi các mâu thuẫn vốn có giữa hai đối thủ vẫn chưa được giải quyết. Biên bản ghi nhớ chỉ đóng vai trò "đình chiến tạm thời" mà không giải quyết được các bất đồng cốt lõi.
Diễn biến chi tiết
Theo Reuters, Biên bản ghi nhớ được ký sau chiến dịch quân sự hồi cuối tháng 6 chỉ là văn kiện nhằm chấm dứt các hoạt động quân sự trước mắt và tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tiếp theo, chứ không phải một hiệp định hòa bình toàn diện. Hai bên đạt được đồng thuận về việc giảm leo thang quân sự và khôi phục hoạt động hàng hải, nhưng hầu hết các vấn đề quan trọng đều được để lại cho các vòng thương lượng sau. Những nội dung nhạy cảm như chương trình hạt nhân của Iran, tên lửa đạn đạo, hoạt động của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), mạng lưới các lực lượng đồng minh trong khu vực và cơ chế giám sát thực thi gần như chưa có giải pháp cụ thể. Do đó, nhiều chuyên gia nhận định đây chỉ là một "lệnh ngừng bắn có điều kiện" hơn là một thỏa thuận bền vững.
Tác động & Nhận định
Việc thỏa thuận nhanh chóng sụp đổ cho thấy rủi ro địa chính trị ở Trung Đông vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến giá dầu toàn cầu và ổn định kinh tế. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát sao tình hình căng thẳng Mỹ-Iran, đặc biệt là những diễn biến liên quan đến Eo biển Hormuz, điểm nóng tiềm ẩn có thể gây ra những cú sốc lớn cho thị trường năng lượng. Sự bất ổn này có thể dẫn đến:
- Biến động giá dầu: căng thẳng leo thang tại khu vực sản xuất dầu lớn có thể đẩy giá dầu tăng cao.
- Rủi ro chuỗi cung ứng: ảnh hưởng đến các tuyến hàng hải quan trọng.
- Tâm lý thị trường tiêu cực: làm giảm khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư toàn cầu.