Thủ tục giải thể và đóng mã số thuế rườm rà đang trở thành rào cản lớn đối với cộng đồng kinh doanh tại Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp dù đã ngưng trệ hoàn toàn hoạt động vẫn phải gánh chịu chi phí lớn và quy trình pháp lý kéo dài chỉ để chính thức rút lui khỏi thị trường.
Thực trạng tốn kém để được 'khai tử'
Theo TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, quy trình xử lý doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hiện nay tiềm ẩn nhiều bất cập. Các khoản phí phát sinh để hoàn tất việc giải thể có thể dao động từ 70 - 100 triệu đồng, thậm chí có những trường hợp lên tới 200 - 300 triệu đồng nhưng vẫn chưa giải quyết dứt điểm.
Đặc biệt, tình trạng mã số thuế ở trạng thái 03 hoặc 06 khiến các đơn vị đã 'đắp chiếu' nhiều năm vẫn liên tục bị ràng buộc bởi các nghĩa vụ hành chính, như nộp tờ khai định kỳ dù không còn phát sinh doanh thu hay giao dịch kinh tế.
Tác động & Nhận định
Những trở ngại trong khâu rút lui khỏi thị trường gây ra các hệ lụy đáng lo ngại
- Làm suy giảm tinh thần khởi nghiệp: Rủi ro pháp lý và chi phí giải thể cao khiến các nhà sáng lập e ngại việc tái gia nhập thị trường hoặc thành lập pháp nhân mới.
- Lãng phí nguồn lực xã hội: Dòng vốn và thời gian bị chôn chặt vào các thủ tục hành chính thay vì được tái phân bổ vào các lĩnh vực kinh doanh hiệu quả hơn.
- Cần cải cách khung pháp lý: Cơ quan quản lý cần phân loại rõ ràng giữa doanh nghiệp thực sự thất bại với các trường hợp cố tình trốn thuế, từ đó đơn giản hóa quy trình đóng mã số thuế và thanh lý pháp nhân.